Lit: 9712.30

Date: Wed, 17 Dec 1997 11:21:18 +0100
From: P.J. Verkruijsse <piet.verkruijsse@let.UVA.NL>
Subject: Lit: 9712.30: Pas verschenen: Bernt Luger. Wie las wat in de negentiende eeuw? Redactie en samenstelling: Willem van den Berg en Marita Mathijsen. Bibliografie: C.J. Aarts. Utrecht 1997

PAS VERSCHENEN:

Op woensdag 17 december 1997 werd in de Academische Club te Amsterdam een bundel artikelen gepresenteerd van de vorig jaar plotseling overleden neerlandicus Bernt Luger. Deze kenner van de 19e-eeuwse literatuur kan beschouwd worden als een pionier op het terrein van het historisch leesonderzoek, waarvan bijvoorbeeld de bijdragen over 'Een negentiende-eeuwse leesbibliotheek', 'Wie las wat in de negentiende eeuw?' en '"Voor 5 centen in de week"; Haarlemse winkelbibliotheken in de negentiende eeuw' getuigen.

Wat de uitermate belezen Luger zelf las zou voor een deel kunnen blijken uit de auctiecatalogus van Bubb Kuyper van 2-4 december jl. waarin de enorme collectie die hij met veel liefde en zorg bijeen had gebracht, beschreven staat en die inmiddels over een groot aantal nieuwe liefhebbers van boek en literatuur verspreid is. In ieder geval las Bernt Luger Aletrino, Multatuli, L. van Eikenhorst (= Johan de Vries), Dickens, George Sand, Busken Huet, Prins, Netscher, Strindberg, Potgieter, Vestdijk en Van Eeden, allemaal auteurs over wie hij gepubliceerd heeft.

De door Cees Aarts samengestelde bibliografie van Luger telt een paar honderd titels, exclusief de ca. 300 recensies voor de Prisma-lectuurvoorlichting. Zelfs in die ultrakorte recensies kon de begaafd stilist met zijn scherpe pen een pas verschenen werk grondig fileren. Die scherpe pen was zeer gevreesd in de kring van het Multatuli-genootschap, maar - goochelend met pseudoniemen - kon Luger ook zijn eigen werk afkraken, bijvoorbeeld zijn bij Querido verschenen editie van Cornelis Paradijs' 'Grassprietjes' in de nieuwe editie van diezelfde tekst die bij Cees Aarts verscheen.

De beurtelings cynische, kritische en liefdevolle blik van Bernt Luger ziet men voortdurend tussen alle trefzekere volzinnen van de in deze bundel bijeengebrachte zestien artikelen over literatuur- en boekgeschiedenis, die voor hem geen afzonderlijke disciplines waren.

P.J. Verkruijsse