Rec: 9901.08

Date: Thu, 07 Jan 1999 15:31:16 +0100
From: Piet Verkruijsse <piet.verkruijsse@hum.uva.nl>
Subject: Rec: 9901.08: Acrobatuur met de bijbel. Recensie door Piet Verkruijsse van Beeldscherm Bijbel (Vaassen 1998)

Acrobatuur met de bijbel

Recensie van: Beeldscherm Bijbel. Vol. 1-2. Cd-rom. Vaassen: Uitgeverij Medema, 1998. Vol. 1: Statenvertaling, King James Version: NLG 19,95; isbn 90-6353-291-1. Vol. 2: Statenvertaling, King James Version, NBG-vertaling '51, Groot Nieuws, Telos-vertaling: NLG 39,95; isbn 90-6353-302-0.

De automatisering heeft het mogelijk gemaakt om zeer veel informatie compact aan te bieden. Tot voor kort waren er bijbelzoekprogramma's op diskette beschikbaar; de laatste jaren worden steeds meer bijbels op een cd-rom bijeen geplaatst. Men kan het krijgen zoals men het hebben wil: twee bijbels, drie, vier bijbels, in het Nederlands of in meer talen, al dan niet voorzien van allerlei andere naslagwerken en concordanties.

Uitgeverij Medema en het Nederlands Bijbelgenootschap (NBG) houden het vooralsnog vrij overzichtelijk. De Beeldscherm Bijbel op cd-rom is beschikbaar als 'volume 1' met alleen de Statenvertaling en de King James Version; het recent verschenen 'volume 2' biedt voor de dubbele prijs daarnaast de NBG-vertaling uit 1951, de Groot Nieuws-bijbel van 1975 en de Telos-vertaling van het Nieuwe Testament.

De cd-rom gaat vergezeld van een handleidinkje voor de installatie en de zoekmogelijkheden, maar bevat geen enkele uitleg over wat men nu inhoudelijk in huis gehaald heeft. Een paar alinea's over de geleverde bijbelvertalingen zouden toch niet misstaan in dit tijdsgewricht. Wie weet nog dat de Statenvertaling uit 1637 dateert en de King James uit 1611, dat de in 1951 voltooide NBG-vertaling voor de protestanten de Statenvertaling verving en dat de Groot Nieuws-vertaling in de beschaafde omgangstaal te danken is aan een gezamenlijk initiatief van protestanten en katholieken. Velen zullen zich afvragen wat de Telos-vertaling van het Nieuwe Testament voor status heeft. Dit is de zo dicht mogelijk bij de grondtekst blijvende vertaling van het Nieuwe Testament, vervaardigd door de Vergadering van Gelovigen op basis van de Voorhoeve-vertaling.

Bovendien had men wel even mogen aangeven welke druk van de desbetreffende bijbels hier precies gedigitaliseerd is. Dat is van belang als men bijvoorbeeld een zeventiende-eeuws citaat wil opzoeken in de Statenbijbel. Zo vindt men in de Statenbijbel op de cd niet het woord 'aanbegin' uit Jesaja 40:21; er staat nu 'van den beginne aan'. Als men de zoekmachine laat zoeken naar 'visch' dan is het resultaat zero; bij 'vis' meldt het zoekvenster dat er 21 documenten gevonden zijn in 66 documenten, hetgeen betekent dat in 21 van de 66 bijbelboeken woordvormen met 'vis' voorkomen. Het achtereenvolgens oproepen van de zoekresultaten levert uiteindelijk 60 maal vis, vissen en visjes op. Met gebruik van jokertekens (een asterisk voor en na 'vis') worden er nog twee bijbelboeken extra gevonden met walvissen, Vispoort, visserskrauwel, vissers, visangelen e.d.

Voor professioneel gebruik bij de tekstinterpretatie door literair-historici kan ik de Beeldscherm Bijbel niet aanraden omdat de tekst van de originele Statenbijbel niet beschikbaar is.

Technische gegevens: de cd-rom draait op een Mac, een pc 486 of Pentium met Windows 3.1, 95, 98 of NT. Intern geheugen min. 8 MB RAM; 5 MB vrije schrijfruimte. Acrobat 3.0 wordt op de cd meegeleverd.

P.J. Verkruijsse