Rub: 0004.15

Date: Tue, 11 Apr 2000 22:55:12 +0200
From: P.J. Verkruijsse <piet.verkruijsse@hum.uva.nl>
Subject: Rub: 0004.15: Hora est!: promotie Ike van Hardeveld op do 9 maart 2000 te Leiden

Hora est!

Korte samenvatting door Ike van Hardeveld - ike.vh@pi.be
Lodewijk Meijer was in het zeventiende-eeuwse Amsterdam geneesheer, wijsgeer en een vriend van Spinoza. Vier keer bewerkte hij de 'Nederlandtsche woorden-schat', een klein bastaardwoordenboekje uit 1650. Naast lexicograaf was hij nog toneelschrijver, regent van de Amsterdamse Schouwburg en een der oprichters van het kunstgenootschap Nil volentibus arduum.
In dit proefschrift gaat het om wat Meijer als lexicograaf heeft betekend. Meijers bewerkingen/uitbreidingen zagen het licht in 1654, 1658, 1663 en 1669, de laatste als 'L. Meijers woordenschat'. Onder zijn handen groeide het boekje uit tot een woordenboek dat Nederlandse equivalenten gaf voor bastaardwoorden en voor uitheemse wetenschappelijke termen. In 1669 bevatte het tevens een deel met verouderde en ongewone woorden.
Van Meijers vier bewerkingen zijn in deze studie achtereenvolgens het uiterlijk, de macrostructuur en de microstructuur uitvoerig aan de orde gesteld. Van de uitgaven na Meijer, zeven in totaal, is alleen het uiterlijk besproken. De waarderingsgeschiedenis die hierop volgt, laat aan de hand van meer dan honderd bewijsplaatsen zien hoe in de loop der jaren over de 'Woordenschat' en over Meijers lexcografisch werk is geschreven, hetgeen nogal wat verrassingen oplevert. Dat het lexicografisch werk van Meijer samenhangt met zijn leven en met zijn andersoortig werk, wordt aangetoond met behulp van een uitgebreid overzicht van Meijers leven en werk, waarmee het proefschrift begint. Vooral dit laatste onderdeel maakt het ook interessant voor niet-lexicografen.
Een samenvatting van Meijers denkbeelden over purisme en lexicografie vormt de afsluiting van de dissertatie. Duidelijk wordt dat Meijer op vernieuwende wijze heeft voortgebouwd op bestaande lexicografische tradities, en dat hij met dit werk grote invloed heeft uitgeoefend.
Het boek kan voor NLG 25 rechtstreeks worden besteld via e-mail: ike.vh@pi.be.