|
Sym: 0012.34
Date: Thu, 21 Dec 2000 18:50:42 +0100
From: Veronique De Tier <veronique.detier@rug.ac.be>
Subject: Sym: 0012.34: Zesde Nederlandse Dialectendag rond thema 'Dialect
en familienamen' op za 17 maart 2001 in Alden
Biesen (bij Bilzen in België)
Zesde Nederlandse Dialectendag op 17 maart 2001
Landcommanderij Alden Biesen (Bilzen)
De Stichting Nederlandse Dialecten wordt nog meer de Vlaams-Nederlandse
dialectorganisatie die ze vanaf het begin al is: de tweejaarlijkse
Dialectendag komt voor het eerst naar Vlaanderen! Op 17 maart 2001
kunnen liefhebbers van de dialecten uit het Nederlandse taalgebied
terecht in de historische gebouwen van de landcommanderij Alden Biesen
in Bilzen (Belgisch Limburg). Het thema van deze dag is Dialect en
familienamen.
Net als op de vijf voorgaande edities in Nederland (Den Bosch en
Zwolle) is het programma breed georiënteerd met toegankelijke en
informatieve ochtendlezingen en werkwinkels, café-chantant,
boekenmarkt en rondleidingen in de middaguren.
Klinkt het huidige dialect nog door in de officiële familienamen?
In het zesde Dialectenboek, dat op deze dag gepresenteerd wordt, laten
diverse auteurs zien dat over dit thema vanuit alle streken van het
Nederlandse taalgebied veel bijzonders te vertellen valt.
Ochtendprogramma
| |
| |
09.30-10.00 |
|
Ontvangst met koffie |
|
| |
10.00-10.15 |
|
Opening door de heer Johan Sauwens, Vlaams
minister van o.m. binnenlandse aangelegenheden |
|
| |
10.15-11.00 |
|
Toponiemen in familienamen
Prof. dr. M. Devos (Universiteit
Gent)
over namen voor landschappelijke
verschijnselen (cultuur- en natuurland, bossen
en waters) die in familienamen terugkeren |
|
| |
11.00-11.30 |
|
Mijn naam is Hes
Henny Stoel (presentatrice van het
NOS-journaal)
over misjpogologie, over
namen om bij in slaap te vallen, en over de
problemen bij spelling en uitspraak van namen
in het journaal |
|
| |
11.30-12.00 |
|
Dialect, de taal van het thuisland
Jan Wauters (bekendste sportstem van
Vlaanderen) |
|
| |
12.00-12.20 |
|
De verspreiding van de familienamen in
België en Nederland
Dr. A. Marynissen (Universiteit
Keulen)
over het computerprogramma voor
de verspreiding van de familienamen in
België en Nederland |
|
| |
12.20-12.30 |
|
Presentatie zesde dialectenboek en aanbieding van
het eerste exemplaar aan Vlaams minister Johan Sauwens |
|
| |
12.30-13.45 |
|
Lunch (soep, belegde broodjes, koffie/thee) |
|
| |
|
Middagprogramma (14.00 - 16.30 uur)
- Werkwinkels
Alle werkwinkels duren ongeveer 30 minuten en worden twee keer
aangeboden (om 14.15 en 15.00 uur). Vooraf inschrijven is
noodzakelijk. Er is maar een beperkt aantal plaatsen beschikbaar. Na
de werkwinkels is er gelegenheid om de werkwinkelleiders vragen voor
te leggen.
- Cultureel erfgoed
Hilde Schoefs (Vlaams Centrum voor Volkscultuur,
Brussel)
In het kader van haar licentiaatsverhandeling (KULeuven 1996)
over cultureel erfgoed in het Zuid-Limburgse Riemst werkte Hilde
Schoefs vanuit een interdisciplinair perspectief rond orale en
materiële cultuur waarbij dialecten, familienamen en
familiegeschiedenissen een niet onbelangrijke rol speelden. Naast
een toelichting bij de (initiële) opzet en de resultaten van
haar verhandeling, zal zij in deze werkwinkel concreet ingaan op
vragen van praktische en methodologische aard die zich stellen bij
het voeren van een interdisciplinair onderzoek naar (vormen van)
cultureel erfgoed in overwegend dialectsprekende gemeenschappen.
- De oorsprong van onze namenvoorraad
Doreen Gerritzen (Meertens Instituut, Amsterdam)
Een belangrijke bron van familienamen vormen mannelijke
voornamen. In deze werkwinkel wordt een overzicht gegeven van de
oorsprong en ontwikkeling van deze voornamen. Belangrijk voor de
oorsprong zijn de late Middeleeuwen. Toen raakte het Germaanse
naamgevingssysteem, met namen als Amelrik en Hildebrand, deels
verdrongen door christelijke namen als Johannes en Petrus. Door
vernoeming naar familieleden hebben deze namen zich tot in deze
eeuw kunnen handhaven. Deze traditionele naamgeving wordt
beschreven aan de hand van een steekproef met voornamen uit de
volkstelling van 1947. Daarbij wordt ook aandacht besteed aan
regionale verscheidenheid en de verschillen tussen katholieken en
protestanten.
- Een digitale woordatlas van de zuidelijk-Nederlandse
dialecten
Jacques Van Keymeulen (Universiteit Gent)
In deze werkwinkel wordt aan de hand van de
zuidelijk-Nederlandse dialectbenamingen voor een tiental dieren
getoond hoe dankzij de computer illustraties en informatie over
een dier gekoppeld kunnen worden aan een woordenboekartikel met de
dialectwoorden, een woordkaart met de verspreiding ervan,
geluidsfragmenten in dialect, en uitleg over de herkomst van de
woorden.
- Naamkunde en genealogie
Johan Roelstraete (Vlaamse Vereniging voor
Familiekunde).
Naamkundigen en genealogen hebben elkaar nodig. Sommige
naamsveranderingen kunnen immers alleen via genealogische weg
bewezen worden. Herinterpretatie en pure vergissingen van
scribenten of pastoors spelen b.v. een belangrijke rol. De
genealoog kan helpen om de bakermat vast te leggen van bepaalde
familienamen of, omgekeerd, de latere verspreiding en de vele
varianten van een familienaam te achterhalen. Na de Franse tijd
werd veel meer door de wet geregeld. Hoe zit het vanaf die tijd
met verkeerde opgaven bij de Burgerlijke Stand? En wat heeft de
wetgever nu in petto voor de toekomst?
- Infomarkt
In de Tiendeschuur stellen diverse heemkundekringen en
dialectverenigingen uit heel het Nederlandse taalgebied hun
activiteiten en publicaties voor. En ook als u wilt weten waar uw
eigen familienaam in Nederland of Vlaanderen voorkomt, kunt u hier
terecht. Vindt u dat uw vereniging niet op deze infomarkt mag
ontbreken, neem dan gerust contact op met een van de organisatoren.
- Café-chantant
Tijdens het middagprogramma kunt u ook even rustig gaan zitten en
genieten van volks- en streektaalmuziek. In de foyer brengen de
volksmuzikanten Rosita en Herman Dewit (bekend van 't Kliekske) en
de muziekgroep Ramsj uit Kerkrade u afwisselend hun repertoire.
- Rondleidingen
Onder leiding van een gids kunt u de historische gebouwen van de
landcommanderij Alden Biesen bezoeken. Een rondleiding duurt
ongeveer twee uur. Er zijn twee rondleidingen: om 14.00 u en om
15.45 u. Inschrijving vooraf is verplicht. U betaalt hiervoor BEF
150 BEF/ NLG 8 per persoon.
- Verblijfsaccommodatie
Wilt u meer weten over verblijfsaccommodatie en toeristische
uitstappen in Bilzen of omgeving, dan kunt u contact opnemen met VVV
Bilzen (tel. +32-(0)89-51.56.54). Voor toeristische informatie kunt
u ook terecht op http://www.toerisme-limburg.be.
De Nederlandse dialectendag wordt georganiseerd door de Stichting
Nederlandse Dialecten in samenwerking met het Vlaams Centrum voor
Volkscultuur vzw.
Inschrijvingsformulier
U kunt zich inschrijven voor de zesde Dialectendag door onderstaande
bon in te vullen en naar één van de vermelde adressen
te mailen of per post te versturen. Op deze adressen kunt u ook
terecht voor meer informatie.
U krijgt na inschrijving bericht over betaling, locatie,
programma, reisroute e.d. Na overschrijving van het verschuldigde
bedrag is de inschrijving definitief en ontvangt u op 17 maart bij
aankomst aan de ontvangstbalie alle informatie en de bonnen waarmee
u het bestelde in ontvangst kunt nemen.
Naam: ...................................................
Adres: ...................................................
Postcode: ........ Woonplaats ...........................
Telefoonnr. ..............................................
E-mail: ..................................................
schrijft met .... perso(o)n(en) in voor de Dialectendag op
17 maart 2001 en wenst
met .... pers. deel te nemen aan de lunch (BEF 500 /
NLG 25.00 pp.)
.... exemplaren van het dialectenboek 6 à BEF 300 /
NLG 15.00 (winkelprijs BEF 500 / NLG 25.00)
met .... pers. deel te nemen aan de rondleiding (BEF 150 /
NLG 8 pp)
0 om 14.00 u 0 om 15.45 u
zich in te schrijven voor de volgende werkwinkels (max. 2)
0 Cultureel erfgoed
0 De oorsprong van onze namenvoorraad
0 De digitale woordatlas van de zuidelijk-Nederlandse
dialecten
0 Naamkunde en genealogie
Terugsturen naar:
VCV - Gallaitstraat 76/2, 1030 Brussel - +32-(0)2-243.17.39 -
info@vcv.be
SND - Vakgr. Nederlandse Taalkunde (Univ. Gent) - V. De Tier,
Blandijnberg 2, 9000 Gent - +32-(0)9-264.40.79 -
veronique.detier@rug.ac.be
SND - Gen. Gavinstraat 344, 6562 MR Groesbeek, Nederland -
+31-(0)24-361.59.98
|
