| 0204.19 |
 |
|
 |
0204.a |
| 0204.19 |
|
|
|
0204.a |
|
Rec: 0204.20
Date: Mon, 15 Apr 2002 16:17:33 +0200
Goede websites bestaan niet
Ben Vroom maakte voor uitgeverij Kluwer een 'communicatiememo' over het maken van goede websites -- een kort, zakelijk boekje dat zich vooral richt op organisaties die klanten of andere relaties willen informeren via het web. Vroom heeft ruime praktische ervaring met het zogenoemde pretesten van zakelijke teksten: je laat een aantal proefpersonen kennisnemen van een voorlopige versie van je tekst en probeert (bijvoorbeeld door vragen te stellen) te achterhalen of ze de informatie die je wilde duidelijk maken ook inderdaad opgepikt hebben, of ze de door jou gewenste indruk hebben opgedaan, enzovoort. Deze techniek paste Vroom de laatste jaren ook toe op zakelijke websites: verzamelingen door één en dezelfde organisatie aangeboden informatiepagina's. Hij ontdekte daarbij dat er bepaalde problemen waren die zich steeds opnieuw bij deze websites voordeden; in dit boekje presenteert hij een checklist waarmee organisaties kunnen nagaan of dezelfde problemen zich ook bij hen voordoen. Het boekje lijkt me nuttig voor webredacteuren en anderen die werken aan de inhoud van webpagina's. Dat ik niet helemaal overtuigd ben, komt doordat de auteur van de Checklist een andere visie op het web heeft dan ik. Een website staat voor hem bijna gelijk aan een digitale, en misschien interactieve folder: een duidelijk afgebakende hoeveelheid informatie over de organisatie. Zijn tests lijken bovendien vooral gericht op mensen die een bepaalde site voor de eerste keer bezoeken: zijn proefpersonen koos Vroom over het algemeen weliswaar uit mensen die mogelijk geïnteresseerd zouden kunnen zijn in het onderwerp van de site, maar die geen regelmatige bezoekers waren. Beide aspecten wreken zich. Zo besteedt de checklist volgens mij te weinig aandacht aan de externe zoekbaarheid van documenten. Er wordt wel tamelijk uitgebreid ingegaan op de vraag of websites zoekmachines hebben, en zo ja, hoe deze de resultaten van zoekopdrachten presenteren, maar nogal weinig aan de manier waarop de inhoud van webpagina's wordt ontsloten voor interne gebruikers. Zo waren de afgelopen jaren websites populair die eigenlijk bestonden uit grote databases van informatie: een getoonde pagina werd samengesteld op het moment dat iemand erom vroeg. Deze zogenoemde 'dynamische' websites staan tegenover 'statische' websites die bestaan uit complete opgemaakte pagina's. De inhoud van dynamische websites is om technische redenen nauwelijks terug te vinden via algemene zoekmachines als Google. Dat lijkt mij een fors probleem -- de informatie die je hebt bereikt alleen de mensen die slim genoeg zijn om bij jou te gaan zoeken naar die informatie -- en volgens mij moet je iedere potentiële aanbieder van webinformatie waarschuwen dat hij goed over deze materie moet nadenken en maatregelen moet treffen voor hij zo'n hippe dynamische site koopt. Maar daarover lees ik niet in dit communicatiememo. Ook dat de auteur zich overwegend richt op 'eerste gebruikers' levert problemen op. Voor de overlevingskansen van een pagina op internet is het belangrijk dat hij vaak bezocht wordt, en daarvoor is het weer cruciaal dat hij regelmatige bezoekers heeft. Die bezoekers worden gelokt met regelmatig ververste nieuwtjes: hoe actueler een pagina, hoe meer bezoekers. Het is bovendien nuttig als die nieuwe informatie direct in het oog springt: zo houd je niet alleen je vaste bezoekers vast, zo werf je ook nieuwe bezoekers. Maar de belangen van die bezoekers staan loodrecht tegenover die van de eerste bezoekers, die niet zozeer willen zien wat er nieuw is, als wel op een overzichtelijke manier wat er allemaal te vinden is. Het is moeilijk om een balans te vinden; deze checklist legt naar mijn smaak iets te veel nadruk op de nieuwe bezoekers, en iets te weinig op de vaste gasten. Een hieraan verwant aspect dat ik betreur aan deze checklist is dat er wordt voorbijgegaan aan de functie van het web als archief. Het web is niet alleen een verzameling korte tekstjes, maar kan ook langere documenten ontsluiten. Volgens mij is het heel belangrijk dat webredacteuren zoveel mogelijk proberen te voorkomen dat niet-actuele informatie verdwijnt. Op dit moment wordt er volgens mij veel te veel van uitgegaan dat informatie die achterhaald is ook niet meer bewaard hoeft te blijven. Daarbij wordt dan voorbijgegaan aan het feit dat het in de eerste plaats heel goedkoop is om achterhaalde informatie elektronisch toch te bewaren en te ontsluiten en in de tweede plaats dat veel van die informatie ook niet op een andere manier dan elektronisch bewaard kan blijven. Ik vind het jammer dat hier niet meer aandacht aan wordt besteed. Aan de andere kant betreur ik het dat er te eenzijdige aandacht wordt besteed aan de leesbaarheid van teksten op het scherm. Het lijkt nu wel alsof alle documenten -- zelfs als ze in een Word- of pdf-formaat worden aangeboden -- van het scherm moeten kunnen worden gelezen, of anders niet deugen. Maar het web is nu juist ook een voortreffelijk medium om heel grote documenten te verspreiden die slechts een enkeling interesseren en die deze enkeling dan graag voor zichzelf zal afdrukken. Toch is deze Checklist een nuttig boekje, als je het leest over iets dat gaat over goede webpagina's en niet over websites. Vroom heeft anderhalf jaar geleden aan de hand van (ongeveer) deze checklist een aantal webpagina's doorgelicht waar ik zelf voor verantwoordelijk was, namelijk die op http://www.onzetaal.nl/. Die pagina's zijn daardoor sterk verbeterd; ik heb eruit geleerd hoe je informatie beter kunt structureren, vindbaarder kunt maken, leesbaarder kunt maken. Een goede algemene webpagina is ook veel meer een eenheid zoals Vroom die zich voorstelt. Wie zijn pagina's indeelt met dit boekje in de hand, kan een nuttige druppel leveren aan de zee van het internet. Marc van Oostendorp, http://www.vanoostendorp.nl/
|