Sym: 0402.12

Date: Thu, 05 Feb 2004 14:19:31 +0100
From: M. Vogel <M.Vogel@let.rug.nl>
Subject: Sym: 0402.12: Symposium te Groningen op vr 29 en za 30 oktober 2004 over uitgangspunten voor receptieonderzoek naar vertaalde literatuur; call for papers

Call for papers
Object: Nederlandse literatuur in het buitenland.
Methode: onbekend.
Vormen van methodologisch onderzoek naar de receptie van literatuur uit het Nederlandse taalgebied

Bij het wetenschappelijk onderzoek naar de toenemende autonomie van de literatuur als een apart cultureel domein, vooral vanaf de negentiende eeuw, is niet alleen de inhoud en vorm van de literatuur en de positie van de auteurs betrokken, maar ook de wijze waarop literatuur haar materiële vorm en symbolische waarde krijgt via instituties in het literaire veld. Deze ontwikkelingen beperken zich vanzelfsprekend niet tot de landsgrenzen; internationale cultuurstromen en receptieonderzoek van vertaalde Nederlandstalige literatuur vormen belangrijke aandachtsgebieden.

Een vertaling is voor veel lezers de aangewezen manier om kennis te nemen van een andere nationale literatuur. Beschikken vormen van expressie als de schilderkunst en de muziek over een universele 'taal', voor de (Nederlandse) letterkunde vormt de noodzaak tot vertalen een hoge drempel voor de toegang tot de mondiale lezer. Er bestaat dan ook een grote hoeveelheid - ongelijksoortige - publicaties die de receptie van en de beeldvorming over de Nederlandse literatuur in het buitenland behandelt. Veel minder echter heeft men zich tot dusverre verdiept in de vraag wat de theoretische en methodologische uitgangspunten van dergelijk onderzoek zouden moeten of kunnen zijn. In studies naar culturele en literaire betrekkingen wordt hieraan over het algemeen nauwelijks aandacht besteed. Het symposium wordt daarom aan dit vraagstuk gewijd.

U wordt van harte uitgenodigd om uw overwegingen aangaande één of meer specifieke benaderingen die hieronder genoemd staan, te presenteren en te onderbouwen. Omdat dit een jong, zich nog ontwikkelend terrein is, zal het symposium een inventariserend karakter hebben, met als doel het bij elkaar brengen van onderzoekers op dit terrein en het stimuleren van de discussie. Wat betreft de vormen van methodologisch onderzoek om de receptie van vertalingen te analyseren, zijn lezingen welkom over de volgende, elkaar deels overlappende invalshoeken:

1. Institutionele benadering:
onderzoek naar het literaire veld en de daarin opererende actoren zoals uitgevers, vertalers, één of meer auteurs, literair agenten, de rol van de fondsen, overheidsbeleid aangaande de export van Nederlandse literatuur, etc.
2. Receptie-historisch perspectief:
onderzoek naar de ontwikkeling van de receptie van de Nederlandse literatuur in vertaling, bepaalde genres, een auteur; of synchronisch-comparatief georiënteerd, naar de ontwikkeling van deze receptie in verschillende talen/culturen.
3. Beeldvormingsonderzoek (imagologie):
onderzoek naar het beeld van de Nederlandse literatuur als geheel, beeldvorming rond stromingen en groepen, de status van één specifieke auteur, enz.
4. Ideologische benadering:
onderzoek naar o.a. nationale identiteit, gender, allochtonenliteratuur of postkoloniale literatuur in vertaling, behoud c.q. transformatie van 'de' nationale canon in vertaling.
5. Trendonderzoek:
onderzoek naar bijv. populaire thema's en deelliteraturen (kinder- en jeugdliteratuur, detectives, non-fictie enz.).

Kwantitatieve versus kwalitatieve benaderingen en collectieve versus individuele benaderingen zijn hierboven niet genoemd, aangezien zij bij elke methode aan de orde kunnen komen.
Bij uw methodologische overwegingen kan tevens het vraagstuk van de afbakening van het corpus worden betrokken: kan of moet in receptieonderzoek het onderscheid tussen 'hoge' versus 'lage' literatuur vermeden worden? In hoeverre levert onderzoek naar genres als jeugdliteratuur, detectives, 'triviale' literatuur in vertaling iets op, of dienen zij principieel van grootschalig receptieonderzoek te worden uitgesloten? Is een scheiding van fictie en non-fictie noodzakelijk of wenselijk?
Bij alle lezingen is een vereiste dat enerzijds de bruikbaarheid en gefundeerdheid van een bepaalde benadering helder wordt, anderzijds dat er - om een te theoretische gerichtheid te voorkomen - tevens een casus wordt gepresenteerd. Deze casus dient betrekking te hebben op de periode na 1945 en de receptie van Nederlandstalige literatuur in het buitenland te betreffen.

Het symposium zal plaatsvinden op vrijdag 29 en zaterdag 30 oktober 2004 aan de Rijksuniversiteit Groningen.
Keynote speaker: prof. dr. H. van Uffelen (Universiteit Wenen).
Voertaal: Nederlands.
De voorstellen voor de lezingen (duur: max. 20 minuten), met de titel van de lezing, een samenvatting van 300 woorden en een kort cv, worden ingewacht vóór 1 april 2004 op het volgende adres: m.vogel@let.rug.nl. Bericht over goedkeuring van de voorstellen volgt uiterlijk 1 juni. Er wordt gestreefd naar publicatie van de proceedings.

Organisatiecomité:
dr. P. Broomans, Scandinavische talen en culturen (RuG), p.broomans@let.rug.nl;
drs. A. Bay, Scandinavische talen en culturen (UvA), a.bay@hum.uva.nl;
dr. S.I. Linn, Romaanse talen en culturen (RuG), s.i.linn@let.rug.nl;
dr.dr. M. Vogel, Duitse taal en cultuur (RuG), m.vogel@let.rug.nl;
dr. S. van Voorst, Nederlandse taal en cultuur/Kunsten, cultuur en media (RuG), s.van.voorst@let.rug.nl.

Inschrijfformulier
Symposium 'Nederlandse literatuur in het buitenland'


Titel en naam: ________________________________________

Werkzaam bij: _________________________________________

Functie: ______________________________________________

Adres: ________________________________________________

E-mail: _______________________________________________

Tel.: _________________________________________________

Fax: __________________________________________________


Ik wil:      o   het symposium bijwonen
             o   een lezing houden

Thema/titel van de lezing:

_______________________________________________________

_______________________________________________________


Benodigde apparatuur:
o  overheadprojector
o  beamer
o  anders, nl.: _______________________________________

De inschrijfkosten bedragen EUR 25 voor één dag, EUR 45
voor beide dagen. Studenten-tarief: EUR 15 voor één
dag, EUR 25 voor twee dagen. Het juiste bedrag dient
vóór 1 augustus 2004 te worden overgemaakt naar:
Rijksuniversiteit Groningen, Faculteit der Letteren,
banknr. 40.17.18.468, o.v.v. 'Nederlandse literatuur'.
BIC-code: ABNANL2A, IBAN-code: NL23ABNA0401718468, BTW
nr.: NL001932706B01.
N.B. bij betaling vanuit het buitenland: bankkosten
zijn voor rekening van de deelnemer.


Handtekening/naam:  ___________________________________

Plaats en datum: ______________________________________


Dit formulier s.v.p. ingevuld per mail of post
toesturen aan: dr.dr. M. Vogel, m.vogel@let.rug.nl.
Adres: Rijksuniversiteit Groningen, Faculteit der
Letteren, Postbus 716, NL - 9700 AS Groningen.