|
Lit: 0510.23
Date: Tue, 11 Oct 2005 15:26:32 +0200
From: brunschot@kitlv.nl
Subject: Lit: 0510.23: Pas verschenen: Lourens van Elstland. Jan onder de deecken. Een Haarlemse 'klugt' geschreven te Batavia rond 1690. Uitgegeven door Karel Bostoen, Marja Geesink en Mary Zijlstra. (Leiden, 2005)
Pas verschenen
- Lourens van Elstland. Jan onder de deecken.
Een Haarlemse 'klugt' geschreven te Batavia rond 1690.
Uitgegeven door Karel Bostoen, Marja Geesink en Mary
Zijlstra. ISBN: 90-6718-257-5; pagina's: viii + 204;
afmetingen: 16 x 24,1 cm; geïllustreerd; prijs: EUR
19.90. Leiden: KITLV Uitgeverij (http://www.kitlv.nl),
2005. Postbus 9515, 2300 RA Leiden.
'De smeerpuds doet de kadjang vetten', of anders gezegd: wie
overjarige pinda's het uiterlijk van glimmend verse noten wil geven,
gebruikt daarvoor vet uit een emmertje. Het is een typerende uitlating
van de naar Indië uitgeweken Haarlemmer Lourens van Elstland over
de kleine corruptie, bedreven door VOC-dienaren. Ofschoon zijn Klugt
van Jan onder de deecken, die hier voor het eerst in druk verschijnt,
zich in Haarlem afspeelt, bevat ze veel informatie over de gedragingen
en de mentaliteit van landgenoten in Indië. Een dergelijke
Nederlands-Indische combinatie is uniek voor een zeventiende-eeuws
literair werk.
Van Elstland (1643-1698) is onze talentrijkste zeventiende-eeuwse
dichter te Batavia geweest. In zijn geboortestad Haarlem was hij
liefhebber van de rederijkerij. Nadat hij zich in 1667 had ingescheept
als VOC-dienaar - hij was smid van beroep - heeft hij zich in
Indië intellectueel verder ontwikkeld Daarnaast bleef hij goed om
zich heen kijken en was hij uitstekend op de hoogte van recente
gebeurtenissen in Europa. Naast de Haarlemse achtergrond van de
dichter, komt in de inleiding het zeventiende-eeuwse Nederlandstalige
toneel in Indië aan de orde.
Zijn Klugt maakt deel uit van een verzameling lyrische teksten van Van
Elstland, getiteld Mengeldigten, die zich in de collectie
handschriften van de Bibliothèque Nationale in Parijs bevindt.
Intrigerend zijn de wonderlijke wegen waarlangs het handschrift met de
Mengeldigten van Batavia via Haarlem en Amsterdam in de
Bibliothèque Impériale terechtkwam.
|
