Neder-L

Lit: 0602.15

Date: Mon, 6 Feb 2006 11:02:35 +0100 From: "Linmans, A.J.M." <A_J_M_Linmans@library.leidenuniv.nl> Subject: Lit: 0602.15: Pas verschenen: Janus Linmans. 'Legato con amore in un volume. De Leidse universiteitsbibliotheek in "Letter en Geest" van Frans Kellendonk'. (Leiden, 2006)

Pas verschenen

Janus Linmans. 'Legato con amore in un volume. De Leidse universiteitsbibliotheek in "Letter en Geest" van Frans Kellendonk'. Leiden, Kopwit 2006. ISBN-10: 90-809161-4-5; ISBN-13: 978-90-809161-4-2, 39 p. Vormgeving: Dominiek van Gent.

Van 1 januari tot 1 mei 1979 was Frans Kellendonk werkzaam als vakreferent Engelse taal- en letterkunde in de Universiteitsbibliotheek Leiden, die toen nog gevestigd was aan het Rapenburg. Kellendonk had, behalve zijn proefschrift, op dat moment alleen nog de novelle 'Bouwval' en een handvol verhalen op zijn naam staan. De Leidse periode heeft Kellendonk geïnspireerd tot het schrijven van de roman/novelle 'Letter en Geest', die in 1982 uitkwam. Hoewel 'Letter en Geest' nooit de aandacht gekregen heeft, die het in 1986 verschenen 'Mystiek Lichaam' ten deel zou vallen, neemt het binnen zijn oeuvre een centrale plaats in. Het vormt met 'Mystiek Lichaam' een soort tweeluik en latere essays als 'Beeld en gelijkenis' en 'Grote woorden' zijn voor een belangrijk deel uitwerkingen van de thematiek van 'Letter en Geest'.

'Legato con amore in un volume' is de eerste gedetailleerde poging om vast te stellen hoe Kellendonk zijn Leidse ervaringen in het boek verwerkt heeft. Van Kellendonk, die nooit een realistisch schrijver heeft willen zijn, kan niet verwacht worden dat hij dit doet in de vorm van een rechttoe rechtaan weergave. Hij vervormt, construeert en monteert. Toch laat Janus Linmans zien dat de Leidse universiteitsbibliotheek van 1992 vaak tot in kleine details te herkennen is. Dat geldt voor het gebouw en de dagelijkse gang van zaken in de bibliotheek, maar ook voor enkele personen die bijna letterlijk uit de bibliotheek in het boek gestapt lijken - onder anderen het Indische meisje uit Voorburg, dat in het laatste hoofdstuk van 'Letter en Geest' zo'n voorname rol speelt.

Janus Linmans beperkt zich niet tot het beschrijven van de relatie tussen boek en werkelijkheid. Hij geeft ook een nieuwe interpretatie van 'Letter en Geest'. Bijzondere aandacht wordt besteed aan de wijze waarop de Bijbel, de Divina Commedia van Dante en de katholieke liturgie in Kellendonks boek meeklinken. 'Letter en Geest' blijkt, naast andere zaken, een bespiegeling te zijn op het wezen van de kunst, waarbij het boek fungeert als een mystiek lichaam, dat schrijver, lezers en verhaalfiguren tot een eenheid samenbindt, onttrokken aan de dood. Daarom verwondert het niet dat 'Letter en Geest' zo rijk is aan metaforen voor boek en bibliotheek. In zijn interpretatie trekt Linmans ook verbindingslijnen met de andere boeken van Kellendonk. Eens te meer blijkt dat Kellendonks oeuvre een grote innerlijke samenhang vertoont.

Janus Linmans was in 1979 directiemedewerker bij de Leidse universiteitsbibliotheeken heeft Frans Kellendonk toen van zeer nabij meegemaakt. Van huis uit theoloog, is hij ook geïnteresseerd in de religieuze problematiek die Frans Kellendonk opwerpt.

Het boekje is verkrijgbaar bij de Universiteitsbibliotheek Leiden (Witte Singel 27). Het kan besteld worden bij Kasper van Ommen: ommen@library.leidenuniv.nl. Prijs: EUR 10,-- (exclusief verzendkosten).

[Dit nummer]