Ten: 0803.28

Date: 13 maart 2008
From: Krijn Pansters <Krijn.Pansters@TitusBrandsmaInstituut.nl>
Subject: Ten: 0803.28: Tentoonstelling over Kartuizers: 'Het geheim van de stilte', Roermond, Caroluskapel, vr 27 maart 2009 tot en met zo 21 juni 2009

Tentoonstelling 'Het geheim van de stilte'

Kartuizerorde
De Kartuizers behoren tot de beroemdste religieuze orden van de Katholieke Kerk. Gesticht in de 12e eeuw in de geest van de Heilige Bruno van Keulen, functioneerde deze orde eeuwenlang als prototype en kwaliteitsbewaarder van het westerse kloosterleven. Door de unieke levenswijze van een eenzaam leven in de eigen kloostercel in combinatie met een gemeenschappelijk bestaan te midden van medebroeders, is zij tot op de dag van vandaag een toonbeeld van spiritualiteit, discipline en zuiverheid. De vrome levenswijze en de literaire en artistieke vruchten daarvan zijn van onschatbare waarde voor kerk en cultuur van West-Europa. Over heel Europa en de wereld verspreid, zijn de Kartuizers ook in de Nederlanden vele eeuwen lang vertegenwoordigd geweest. De meeste kloosters werden gesticht in de 14e en 15e eeuw. Tijdens de Reformatie werden alle Kartuizen, behalve die van Roermond, verwoest. Vele Kartuizers stierven als martelaar. In Roermond werden twaalf Kartuizers op brute wijze vermoord door de huurlingen van Willem van Oranje. Wereldwijd zijn er nog 24 Kartuizerkloosters overgebleven, waarvan 15 binnen Europa, met name in Frankrijk, Spanje en Italië. Het beroemdste Kartuizerklooster is La Grande Chartreuse in Grenoble in Frankrijk, waar ook de Nederlandse generaal-overste van de orde, dom Marcellin Theeuwes, woonachtig is.

Kartuizerklooster te Roermond
De locatie voor de expositie is de prachtige in barokke stijl ingerichte Caroluskapel en de pandgangen, door de eeuwen heen deel van het Kartuizerklooster van Roermond, van het seminarie en het Bisdom Roermond. Dit klooster is namelijk het enige bewaard gebleven complex van de kartuizers in Nederland.

Het leven als Kartuizer
Naast dagelijkse gebruiksvoorwerpen wordt er tijdens de expositie ook een indruk gegeven van de vaak bijzonder hoogstaande devotionele kunst die in de Kartuizerkloosters te vinden was, belicht vanuit nationaal en internationaal perspectief. Aan de hand van archeologische materialen, historische afbeeldingen, digitale en audiovisuele presentaties en vooral fraaie kunstobjecten wordt een getrouw beeld gegeven van het leven in Kartuizerkloosters in de Nederlanden, van de 14e tot aan het eind van de 18e eeuw, met name in het klooster Bethlehem te Roermond.

Bewoners van wereldfaam
De belangrijkste ingezetene van het Roermondse Kartuizerklooster was Dionysius van Rijkel (1402/03-1471). Deze theoloog van wereldfaam heeft een groot deel van zijn leven als kloosterling in Roermond doorgebracht en hier gewerkt.Andere bekende inwoners waren Henrick Egher van Kalkar en Bartholomeus van Maastricht. Het intellectuele klimaat komt tijdens de expositie aan bod in de boekcultuur. Er worden kostbare handschriften en oude drukken uit het bezit van de Roermondse Kartuis getoond.

Topstukken
Er zullen een aantal topstukken te zien zijn, geleend uit belangrijke museale, kerkelijke en particuliere collecties uit binnen- en buitenland, waaronder het Rijksmuseum te Amsterdam en musea te Parijs, Aken, Brussel, Wenen en Melbourne.

De expositie
De tentoonstelling vindt plaats in de Caroluskapel en kantoren van het Bisdom Roermond, gelegen op loopafstand van het NS-Station Roermond en vlakbij het centrum. De expositie loopt van vr 27 maart 2009 tot en met zo 21 juni 2009. Gedurende deze periode zullen ook de educatieve activiteiten, het concert- en lezingenprogramma, de themawandelingen en het internationaal wetenschappelijk symposium plaatsvinden. Meer informatie over de expositie en alle activiteiten is te vinden op http://www.kartuizers.nl.