Archief

Deze webpage bevat het archief met gegevens over oudere nummers van dit tijdschrift. Meer recente, jongere nummers vindt u elders op deze site.

Jaargang 5, nummer 3, augustus 2000

• Thema: Letterkunde in Zuid-Afrika.
• Hans Ester.
  Inleiding. Blz. 201-203.
  (Ester stipt de nieuwe situatie aan, waarin de Afrikaanse literatuur zich sinds 1990 bevindt en die een heroriëntatie op de bestudering ervan noodzakelijk maakt.)
• Ena Jansen.
  Notities over de weerklank van Zuid-Afrikaanse literaire vertogen. Blz. 204-218.
  (Bespreking van de mogelijkheid te komen tot een representatieve, nationale Zuid-Afrikaanse literatuurgeschiedenis, waarin de verschillende talen en culturen in onderlinge samenhang aan bod komen.)
• George Weideman.
  Skrywerskap en kulturele identiteit in Suid-Afrika: oorlewing deur die oorlewering. Blz. 219-235.
  (In Afrika gewortelde mythen, sprookjes en verhalen hebben ook hun invloed gehad op de Afrikaanstalige literatuur en vormen de basis voor de gezamenlijke overleving in Zuid-Afrika.)
• Siegfried Huigen.
  Bataafse koloniale politiek en reisverslagen over Zuid-Afrika. Blz. 236-251.
  (De reisverslagen die van 1802-1806 werden geschreven dienden vooral de regeerders die greep op de binnenlandse brandhaarden wilden krijgen.)
• Heilna du Plooy.
  Met die verlede die toekoms in: vrouweskrywers van die negentigerjare in Afrikaans. Blz. 252-267.
  (De vrouwelijke auteurs vertolken een prominente rol als vertellers van de eigentijdse problematiek van Zuid-Afrika.)
• Abraham H. de Vries.
  Die orale tradisie in die werk van twee Afrikaanse outeurs. Blz. 268-285.
  (De orale verhaal- en poëzietraditie is prominent aanwezig in het werk van Eugène N. Marais en van Boerneef.)
• Lina Spies.
  'n Blik van binne: Gerrit Komrij se bloemlezing "De Afrikaanse poëzie in 1000 en enkele gedichten". Blz. 286-292.
  (Bespreking van de bloemlezing die nogal wat kritiek heeft ontvangen heeft. Volgens Spies is de verschijning ervan echter de meest grensoverschrijdende daad van het laatste decennium ter herstelling van de cultureel banden tussen Nederland en Zuid-Afrika.)
• H.P. van Coller.
  Lewensverhale van twee veelsydige skrywers. Blz. 293-300
  (Bespreking van J.C. Steyn's "N.P. van Wyk Louw: 'n lewensverhaal" (1998) en J.C. Kannemeyer's "Leipoldt: 'n lewensverhaal" (1999) tegen de achtergrond van de veranderende historiografische inzichten.)
• Over de auteurs. Blz. 301.
• Periodiek:
  <Door: Nelleke Moser en Bertram Mourits:> Overzicht van bijdragen in letterkundige, literaire, algemeen-culturele, binnen- en buitenlandse tijdschriften. Blz. 302-304.

Jaargang 5, nummer 2, mei 2000

• Hermine Joldersma en Dieuwke van der Poel.
  Sij singhen met soeter stemmen: het liederenhandschrift Brussel KB II 2631. Blz. 113-137.
  (Onderzoek naar milieu en functie van het verzamelhandschrift. In bijlage een incipitregister met concordantie op Knuttel.)
• Ute Schürings.
  'Dikke Duitsers in burger': over de functie van stereotiepe Duitslandbeelden in het werk van Willem Frederik Hermans. Blz. 138-153.
  (De vertrouwde stereotypen worden door Hermans door ongerijmdheden op de helling gezet, waardoor de lezer op het verkeerde been wordt gezet en aan het twijfelen gebracht.)
• Frans-Willem Korsten.
  Meisje doodt Man: een (post)moderne lezing van Vincent Mahieus 'Tjoek'. Blz. 154-172.
  (Nieuwe interpretatie van deze postkoloniale roman.)
• Stand van zaken:
• G.F.H. Raat.
  Geen rust voor de kunstvlooien: over de stand van zaken van de Claus-studie. Blz. 173-182.
  (Uitgebreide opsomming van desiderata betreffende de bestudering van het oeuvre van Claus, waarbij de wetenschappelijke kunstvlooien wordt verzocht hun activiteiten op elkaar af te stemmen.)
• Grensverkeer:
• Arie Jan Gelderblom.
  Histoire à la française. Blz. 183-186.
  (Bespreking van 'Histoire de la littérature néerlandaise' (Fayard, 1999), o.a. in relatie tot 'Nederlandse literatuur, een geschiedenis' en de nog te verschijnen Taalunieproject.)
• Kortaf. Blz. 187-192.
  • <Door: Karel Bostoen:> Th.C.J. van der Heijden en F.C. van Boheemen. Met minnen versaemt: de Hollandse rederijkers vanaf de middeleeuwen tot het begin van de achttiende eeuw. Eburon, Delft, 1999. . Th.C.J. van der Heijden en F.C. van Boheemen. Rhetoricaal memoriaal: bronnen voor de geschiedenis van de Hollandse rederijkers vanaf de middeleeuwen tot het begin van de achttiende eeuw. Eburon, Delft, 1999.
  • <Door: Jos Muyres:> Elke Brems. Alles is leugen: de vroege romans van Gerard Walschap. Uitgeverij Manteau/Standaard Uitgeverij, Brussel, 1999.
  • <Door: Yra van Dijk:> Jan Oegema. Lucebert, mysticus: over de roepingsgedichten en de 'Open brief aan Bertus Aafjes'. Vantilt, Tilburg, 1999.
• Periodiek:
  <Door: Nelleke Moser en Bertram Mourits:> Overzicht van bijdragen in letterkundige, literaire, algemeen-culturele, binnen- en buitenlandse tijdschriften. Blz. 193-198.

Jaargang 5, nummer 1, januari 2000

• Geert Buelens.
  Een wel zeer eigenzinnige kapelmeester: Gaston Burssens' vroege poëzie in het licht van Paul van Ostaijen. Blz. 2-20.
  (De schatplichtigheid van Burssens aan Van Ostaijen wordt door middel van interpretatie van een aantal vroege gedichten vastgesteld.)
• Herman Brinkman.
  De herkomst van de tekstverzameling in het handschrift-Van Hulthem. Blz. 21-46
  (Op basis van inhoudelijke analyse wordt de hypothese gelanceerd dat het Hulthemse handschrift ontstaan is nabij Sint-Jans-Molenbeek.)
• Matthijs van Otegem.
  Vondels bespiegelingen over de nieuwe filosofie. Blz. 47-61.
  (Op grond van een analyse van vooral het Eerste Boek van Vondels 'Bespiegelingen van God en Godsdienst' (1662) wordt beargumenteerd dat Vondel zich fel afzet tegen de toen nog ongeschreven filosofie van Spinoza. Wel blijkt hij beïnvloed door de Cartesiaanse filosofie, zonder deze te hebben overgenomen. Van Otegem past deze conclusie overtuigend toe bij de interpretatie van Vondels Lucifer (1654) en de rol van de vrije wil bij de handeling in dit treurspel. De schets van het milieu waarin Vondel kennis kan hebben opgedaan van de denkbeelden van Spinoza en Descartes is, hoewel niet per se onjuist, toch wel erg kort door de bocht.)
• Stine Jensen.
  Ecce simius!: over 'Mijn aap schreit' van Albert Helman. Blz. 62-85.
  (Nieuwe interpretatie van deze intrigerende korte roman uit 1928.)
• Stand van zaken:
• Wim van Anrooij.
  Jan van Boendale en de Antwerpse School. Blz. 86-97.
  (Met als voorbeeld de casus van de opkomst van de priamels in de Nederlandse letterkunde breekt Van Anrooij een lans voor de bestudering van Jan van Boendale en de Antwerpse School binnen een brede literair-historische context.)
• Grensverkeer:
• Dick van Halsema.
  Op de grens van twee culturen. Blz. 100-103.
  (Kritische reactie op: Frits Boterman en Piet de Rooy. Op de grens van twee culturen, Nederland en Duitsland in het Fin de Siècle. Amsterdam, 1999.)
• Kortaf. Blz. 104-108.
  • <Door: Jeroen Jansen:> Erycius Puteanus (Honorius van den Born). Sedigh leven, daghelycks broodt (1639); ingeleid, uitgegeven en toegelicht door Hugo Dehennin. Konklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde, Gent, 1999 (Literaire tekstedities en bibliografieën, 1).
  • <Door: A.M.A. van den Oever:> Johan P.Snapper. De wegen van Marga Minco. Uitgeverij Bert Bakker, Amsterdam, 1999.
• Periodiek:
  <Door: Nelleke Moser en Bertram Mourits:> Overzicht van bijdragen in letterkundige, literaire, algemeen-culturele, binnen- en buitenlandse tijdschriften. Blz. 109-111.

Jaargang 4, nummer 4, november 1999

• Johan Koppenol.
  Nodeloze onrust: het 'roomse karakter' van Vondels "Gysbreght van Aemstel". Blz. 313-329.
  (De Amsterdamse predikanten hadden hun gelovigen met een gerust hart naar de Schouwburg kunnen sturen: de katholieke scènes in de Gysbreght waren eerder lachwekkend dan opwekkend tot het oude geloof.)
• Mikel M. Kors.
  Ruusbroecs Unvollendete. Tekstgeleding in de handschriften en de compositie van "Vanden XII beghinen". Blz. 330-346.
  (Op basis van de handschriften en met in acht neming van historische gegevens wordt vastgesteld dat "Vanden XXI beghinen" een laat werk van Ruusbroec is en niet een uit verschillende losse werkjes samengestelde tekst.)
• Anneke van Luxemburg-Albers.
  Directeur Bint in de discussie over het onderwijs. Blz. 347-365.
  (De onderwijsopvattingen van Bordewijks romanpersonage worden gelegd naast opvattingen over onderwijs in contemporaine pedagogische en socialistische publicaties. Hieruit blijkt dat diens systeem niet uitzonderlijk is, maar de uitvoering ervan wel hartvochtig.)
• Nel van Dijk.
  Top-, middenklasse en marginale auteurs: loopbanen van debutanten uit de jaren zeventig. Blz. 366-384.
  (Op basis van kwantitatieve en kwalitatieve analyses worden de auteurs Monika Sauwer (middenklasse) en Nicolaas Matsier (topklasse) vergeleken voor wat betreft hun loopbaan, de receptie bij de toonaangevende literaire critici en hun eigen invloed op hun succes. Met als aanbeveling voor auteurs: ga netwerken.)
• Stand van zaken:
• M.A. Schenkeveld-van der Dussen.
  Schopenhauers vloek of het probleem van de herspelling. Blz. 385-390.
  (Pleidooi voor het herspellen van de tekst en het ingrijpen in de interpunctie in studie-uitgaven en in uitgaven die bestemd zijn voor de wetenschap als een breder publiek.)
• Grensverkeer:
• Harald Hendrix.
  Een ironisch travestiefestijn. Blz. 391.
  (Over de aantrekkingskracht van de 'Pastor Fido' van Battista Guarini op verschillende soorten publiek.)
• Kortaf.
  • <Door: Yra van Dijk:> Thomas Vaessens. Circus Dubio & Schroom: met Martinus Nijhoff, Paul van Ostaijen & de mentaliteit van het modernisme. De Arbeiderspers, Amsterdam, 1998.
  • <Door: Ad Zuiderent:> Bart Vervaeck. Het postmodernisme in de Nederlandse en Vlaamse roman. VUBPress, Brussel / Vantilt, Nijmegen, 1999.
  • <Door: Fabian R.W. Stolk:> P. Roelens en E. Vanhoutte. Een huis dat tussen nacht en morgen staat: varianten bij Hugo Claus. Gent, 1998. (Overdruk uit: Verslagen en mededelingen van de Koninklijke Academie voor Nederlandse taal- en letterkunde: 108 (1998), afl. 1.)
  • <Door: Hans Anten:> Dorian Cumps. De eenheid in de tegendelen: de psychosomatische verhaalwereld van F. Bordewijk (1884-1965) en de mythe van de hermafrodiet: een interpretatie. Amsterdam University Press, Amsterdam, 1998.
  • <Door: <Door: Hanna Stouten:> Annemieke Meijer. The pure language of the heart: sentimentalism in the Netherlands 1775-1800. Amsterdam, 1998 (Studies in comparative literature, 14).
  • <Door: Marijke Meijer Drees:> W.R.D. van Oostrum. Juliana Cornelia de Lannoy (1738-1982): ambitieus, vrijmoedig en gevat. Verloren, Hilversum, 1999.
  • <Door: Jan Konst:> Anna de Haas. De wetten van het treurspel: over ernstig toneel in Nederland, 1700-1772. Verloren, Hilversum, 1998.
  • <Door: Lia van Gemert:> L. Strengholt. Een lezer aan het woord: studies van L. Strengholt over zeventiende-eeuwse Nederlandse letterkunde; onder redactie van H. Duits, A.M.Th. Leerintveld, T.L. van Strien. Stichting Neerlandistiek VU, Amsterdam / Nodus Publikationen, Münster, 1998. (Uitgaven Stichting Neerlandistiek VU, 26.)
  • <Door: Jos A.A.M. Biemans:> M.K.A. van den Berg. De Noordnederlandse historiebijbel: een kritische editie met inleiding en aantekeningen van Hs. Ltk 231 uit de Leidse Universiteitsbibliotheek. Hilversum, 1998 (Middeleeuwse Studies en Bronnen, 56).
  • <Door: Erwin Mantingh:> W.J. Pijnenburg & T.H. Schoonheim. Middelnederlands lexicon. 2-de herziene en uitgebreide druk. Schiphouwer en Brinkman, Amsterdam, 1997.
  • <Door: Erwin Mantingh:> Die Historie van Coninc Karel ende van Elegast, gevolgd door Beatrijs. Karel ende Elegast: geschreven omstreeks 1200, door een onbekend dichter; verteld door Jo van Eetvelde; wetenschappelijke begeleiding A.M. Duinhoven. 's-Gravenhage Koninklijke Bibliotheek 169 G 63. Beatrijs: geschreven in de tweede helft van de 13-de eeuw door een onbekend dichter; verteld door Jo van Eetvelde; wetenschappelijke begeleiding J.D. Janssens. 's-Gravenhage Koninklijke Bibliotheek 76 E 5. 2 CD's: Poketino 967001-2 (70'04") en 967002-2 (73'08"), 1996. Beatrijs: Marialegende uit de 13-de eeuw; stem Tine Ruysschaert, hertaling Willem Wilmink, zang Chris Nieuwenhuysen, regie Herman Verschelden. René Gailly CD 87903 (51'54"), 1997.
• Periodiek:
  <Door: Nelleke Moser en Bertram Mourits:> Overzicht van bijdragen in letterkundige, literaire, algemeen-culturele, binnen- en buitenlandse tijdschriften. Blz. 426-433.

Jaargang 4, nummer 3, augustus 1999

• G.J. Johannes.
  De erfenis van Hinkmar von Repkow: B.H. Lulofs' bewerking van Hugh Blairs 'Lessen over de redekunst'. Blz. 217-245.
  (Onderzoek in het kader van het door NWO gesubsidieerde onderzoeksproject 'De veranderende verhouding tussen poëtica en retorica in Nederland (1760-1830)'.)
• A.M. Duinhoven.
  De bron van 'Jonathas ende Rosafiere'. Blz. 246-261.
  (Het in fragmenten overgeleverde gedicht Jonthas ende Rosafiere' blijkt, naast gedeeltes die ontleend zijn aan de Beatrijs, terug te voeren op het exempel van de soudaensdochter.)
• Grensverkeer:
• Nico Laan.
  Wenen als pronkstuk. Blz. 262-264.
• Kortaf. Blz. 265-299.
  • <Door: Peter de Bruijn:> An de Vos. Gezelles 'Gouden eeuw': de Zuidnederlandse zeventiende-eeuwse literatuur in het werk van Guido Gezelle. Peeters, Leuven, 1997. Antwerpse studies over Nederlandse literatuurgeschiedenis 1.
  • <Door: Lotte Jensen:> Dorothée Sturkenboom. Spectators van hartstocht: sekse en emotionele cultuur in de achttiende eeuw. Verloren, Hilversum, 1998.
  • <Door: Jan Oosterholt:> G.J. Johannes. De lof der aalbessen: over (Noord-)Nederlandse literatuurtheorie, literatuur en de consequenties van kleinschaligheid 1770-1830. SDU Uitgevers, Den Haag, 1997 (Nederlandse cultuur in Europese context; monografieën en studies).
  • <Door: Els Stronks:> J. Smelik. Eén in lied en leven: het stichtelijk lied bij de Nederlandse protestanten tussen 1866 en 1938. SDU Uitgevers, Den Haag, 1997 (IJkpunt 1900: Nederlandse cultuur in Europese context, deel 9).
  • <Door: J.W.E. Klein:> Jos A.A.M. Biemans. Onsen Speghele Ystoriale in Vlaemsche: codicologisch onderzoek naar de overlevering van de 'Spiegel historiael' van Jacob van Maerlant, Philip Utenbroeke en Lodewijk van Velthem, met een beschrijving van de handschriften en fragmenten. 2 dln. Peeters, Leuven, 1997 (Schrift en schriftdragers in de Nederlanden in de Middeleeuwen, 2).
  • <Door: Nelleke Moser:> Johan Koppenol. Leids heelal: het Loterijspel (1596) van Jan van Hout. Verloren, Hilversum, 1998.
  • <Door: Margaretha H. Schenkeveld:> Joris van Eijnatten. Hogere sferen: de ideeënwereld van Willem Bilderdijk (1756-1831). Verloren, Hilversum, 1998.
  • <Door: Gert-Jan Johannes:> J. Th.W. Oosterholt. De ware dichter: de vaderlandse poëticale discussie in de periode 1775-1825. Proefschrift Universiteit van Amsterdam. Van Gorcum, Assen, 1998.
  • <Door: Clara Strijbosch:> Ambrosius Zeebout. Tvoyage van Mher Joos van Ghistele; uitg met inleiding, aantekeningen en een onderzoek naar de bronnen door R.J.G.A.A. Gaspar. Verloren, Hilversum, 1998. (Middeleeuwse studies en bronnen, 58).
  • <Door: Hans Anten:> Evert van der Starre. Vestdijk over Frankrijk. Walburg Pers, Zutphen, 1998.
  • <Door: Bertram Mourits:> Odile Heynders. Langzaam leren lezen: Paul Rodenko en de poëzie. Syntax Publishers, Tilburg, 1988.
  • <Door: Arie Jan Gelderblom:> Oost-Indische inkt: 400 jaar Indië in de Nederlandse letteren; samengesteld door Alfred Birney. Contact, Amsterdam, 1998.
  • <Door: Paul Wackers:> Jan Goossens. Reynke, Reynaert und das europäische Tierepos: gesammelte Aufsätze. Waxmann, Münster etc., 1998. (Niederlande-Studien, 20).
  • <Door: Marijke Meijer Drees. Jan Thömisz, Van die becooringe des duvels hoe hij crijstus becoorden: zestiende-eeuws rederijkersstuk; bewerkt en hertaald door Herman van Iperen, Renate Overbeek, Steffen Schol, Marijke Spies en Susan Trompert. Stichting Neerlandistiek VU, Amsterdam, Nodus Publikationen, Münster, 1998.
  • <Door: Marco Goud:> Naar hoger honingh?: Plato en het Platonisme in de Nederlandse literatuur; red. Marcel F. Fresco en Rudi van der Paardt. Historische Uitgeverij, Groningen, 1998.
  • <Door: Anneke C.G. Fleurkens:> Herman Brinkman. Dichten uit liefde: literatuur in Leiden aan het einde van de Middeleeuwen. Verloren, Hilversum, 1997. (Middeleeuwse studies en bronnen, 53).
  • <Door: G.J. Vis:> J.W. de Vries (red.). "Eene bedenkelijke nieuwigheid": twee eeuwen neerlandistiek. Verloren, Hilversum, 1997.
• Periodiek:
  <Door: Nelleke Moser en Bertram Mourits:> Overzicht van bijdragen in letterkundige, literaire, algemeen-culturele, binnen- en buitenlandse tijdschriften. Blz. 300-310.

Jaargang 4, nummer 2, mei 1999

• Wiljan van den Akker en Gillis Dorleijn.
  Ter inleiding. Blz. 97.
• Hugo Brems.
  Het kritische discours over Vlaamse literatuur in Nederlandse kranten en weekbladen (1980-1994). Blz. 98-115.
• Dirk de Geest.
  "Twee uit elkaar gegroeide loten eener eenwortelige literatuur"? De perceptie van de Nederlandse literatuur in Vlaanderen tijdens de Tweede Wereldoorlog. Blz. 116-137.
• Joris Janssens en Arno Kuipers.
  Van kleinschalige netwerken en institutionele verstrengeling. Vlaamse dichters in Nederland tussen 1910 en 1940. Blz. 138-161.
• Anne Marie Musschoot.
  Convergentie en bijna-unanimiteit. Een blik op de receptie van Karel van de Woestijne's poëzie. Blz. 162-177.
• Piet Couttenier.
  Van Nederlandse naar Vlaamse poëzie. De terechtwijzing van Ledeganck in 1840. Blz. 178-190.
• Wiljan van den Akker en Gillis Dorleijn.
  Consensus en conflict. Over de literatuurgeschiedschrijving van Nederland en Vlaanderen. Blz. 191-210.
• Grensverkeer:
  Joep Leerssen.
  Buitenliteraturen. Blz. 211-214.
• Kortaf:
  • <Door: Nel van Dijk:> Jozien Moerbeek. Canons in context. Canonvorming in het literatuuronderwijs Nederlands in Nederland en Vlaanderen. Proefschrift Utrecht 1998. Blz. 215-216.

Jaargang 4, nummer 1, februari 1999

• M.G. Kemperink.
  Jungle en paradijs. Darwinisme in de Nederlandse roman (1885-1910). Blz. 1-36.
• Wiel Kusters.
  Chaos, erosie, entropie. Wetenschap en literatuur bij Willem Frederik Hermans. Blz. 37-47.
• Gera Dambrink.
  De beestiaris. Een opmerkelijke bewerking van Richard de Fournivals Bestiaire d'amour. Blz. 48-66.
• Stand van zaken:
  Els Stronks.
  Jeptha als eigentijdse vader van een eigentijdse dochter. Benno Barnards bewerking van Vondels Jeptha of offerbelofte. Blz. 67-77.
• Grensverkeer:
  Wiljan van de Akker.
  De grote oorlog. Blz. 78-81.
• Kortaf:
  • <Door: Martin Hunziker:> T. Dekker, J. van der Noot en T. Meder. Van Aladdin tot Zwaan kleef aan. Lexicon van sprookjes: ontstaan, ontwikkeling, variaties. Nijmegen 1997. Blz. 82-83.
  • <Door: Dieuwke van der Poel:> Middelnederlandse verzamelhandschriften uit de Nederlanden. Congres Nijmegen 14 oktober 1994. Hilversum 1996. Blz. 84-85.
  • <Door: Boukje Thijs:> K. Bostoen. Bonis in bonum. Johan Radermacher de Oude (1538- 1617), humanist en koopman. Met medewerking van C.A. Binnerts-Kluiver, C.J.E. Hattink en A.M. van Lynden-de Bruïne. Hilversum 1998. Blz. 86-87.
  • <Door: Marijke Meijer Drees:> Marijke Barend-van Haeften en Arie Jan Gelderblom. Buyten gaets. Twee burleske reisbrieven van Aernout van Overbeke. Egodocumenten deel 15. Hilversum 1998. Blz. 87-88.
• Periodiek:
  Overzicht van bijdragen in 29 letterkundige, literaire, algemeen-culturele, binnen- en buitenlandse tijdschriften. Blz. 89-96.

Jaargang 3, nummer 4, november 1998

• Erica van Boven.
  Het pseudoniem als strategie. Pseudoniemen van vrouwelijke auteurs 1850-1900. Blz. 309-326.
• Rob Resoort.
  Het raadsel van de rijmdrukken. Blz. 327-344.
• G.F.H. Raat.
  De dynamiek van leven en kunst. Over een poëticaal verhaal van Willem Frederik Hermans. Blz. 345-356.
• Jan Konst.
  "Het noodtlot staat zoo pal gelijk een staale muur". Het Fatum Stoicum in Jan Vos' Medea. Blz. 357-371.
• Stand van zaken:
  G.J. Dorleijn.
  Moderne editietechniek. Blz. 372-383.
• Grensverkeer:
  Guido de Baere.
  Ruusbroec in China. Blz. 384-386.
• Boekbesprekingen:
  • <Door: Els Stronks:> Veelderhande liedekens. Studies over het Nederlandse lied tot 1600. Symposium Antwerpen 28 februari 1996. Red. F. Willaert. Leuven 1997. Blz. 387-388.
  • <Door: Mirjam de Baar:> Riet Schenkeveld-van der Dussen, Karel Porteman, Lia van Gemert, Piet Couttenier (red.). Met en zonder lauwerkrans. Schrijvende vrouwen uit de vroegmoderne tijd: 1550-1850 van Anna Bijns tot Elise van Calcar. Amsterdam 1997. Blz. 388-390.
  • <Door: Arie Jan Gelderblom:> Semaian 17. Blz. 390-391.
  • <Door: Arie Jan Gelderblom:> Pieter van Vliet. Onno Zwier van Haren (1713-1779). Staatsman en dichter. Hilversum 1996. Blz. 391-393.
  • <Door: Marijke Meijer Drees:> Jeroen Jansen (red.). Zeven maal Hooft. Lezingen ter gelegenheid van de 350ste sterfdag van P.C. Hooft uitgesproken op het herdenkingscongres in de Amsterdamse Agnietenkapel op 21 mei 1997. Amsterdam 1997. Blz. 393-394.
  • <Door: Dieuwke van der Poel:> Het Tübingse Sint-Geertruihandschrift. Hs. Tübingen, Universitäisbibliothek, Me.IV3. Diplomatische editie bezorgd door H. Kienhorst en G. Sonnemans. Hilversum 1996. Blz. 394-396.
  • <Door: Veerle Fraeters:> Erwin Huizinga. Een nuttelike practijke van cirurgien. Geneeskunde en astrologie in het Middelnederlandse handschrift Wenen, Österreichische National- bibliothek 2818. Hilversum 1997. Blz. 396-398.
  • <Door: Yolanda Rodriguez Pérez:> Vreemd Volk. Beeldvorming over buitenlanders in de vroegmoderne tijd. Onder redactie van Harald Hendrix en Ton Hoenselaars. Utrecht Renaissance Studies 1998. Blz. 398-400.
  • <Door: Lotte Jensen:> Geconfineert voor altoos. Het proces Jacob Campo Weyerman (1739). Uitgegeven door Karel Bostoen en André Hanou. Leiden 1997. Blz. 400-401.
• Periodiek:
  • <Door: Nelleke Moser en Bertram Mourits:> Overzicht van bijdragen in 11 letterkundige, literaire, algemeen-culturele, binnen- en buitenlandse tijdschriften. Blz. 402-404.

Jaargang 3, nummer 3, augustus 1998

• W. Van den Berg & J.J. Kloek.
  Introductie. Van vorming tot vak. Blz. 213.
  (Over de opzet van deze aflevering van het tijdschrift. Onder auspiciën van het Huizinga Instituut werd op 12 december 1997 een symposium georganiseerd, gewijd aan het letterkunde-onderwijs aan universiteiten en middelbare scholen sinds de negentiende eeuw. De zes op het symposium gehouden lezingen worden hier gepubliceerd ter uitnodiging tot verder onderzoek.)
• J.J. Kloek.
  'Niet als een bepaald vak van onderwijs'. Het schoolonderwijs in de Nederlandse letterkunde vóór het schoolonderwijs in de Nederlandse letterkunde. Blz. 214-224.
  (Schets van het letterkunde-onderwijs aan middelbare scholen gedurende de negentiende eeuw, met name aan de hand van een verkennend onderzoek naar schoolboeken. Vandaar dat in een bijlage een nuttige lijst van literatuurgeschiedenissen en bloemlezingen voor schoolgebruik uit de periode 1800-1876 wordt gegeven. Het jaar 1876 is hierbij van betekenis omdat Thorbecke in 1863 het vak Nederlands verankerde in het voortgezet onderwijs en mede daardoor een nieuw schooltype, de HBS, ontstond en omdat in 1876 de Latijnse School werd vervangen door het moderne gymnasium met ruimte voor moderne vakken zoals Nederlandse taal- en letterkunde.
  Opmerking: Er is iets merkwaardigs aan de hand met deze bijdrage. In de lijst achterin worden ook Belgische schoolboeken vermeld, b.v. E. Van Driessche, Brussel 1860 en G.D. Minnaert, Gent 1872, zij het dat dit de niet in deze materie ingevoerde lezer niet zal opvallen, want de plaats van uitgave wordt door Kloek niet vermeld. Intussen gaat Kloek in zijn artikel uitsluitend in op de situatie in het middelbaar onderwijs in Nederland, terwijl - gezien de periode van vereniging van Nederland en België - er alle reden toe was om ook de situatie in België te behandelen.)
• G.J. Vis.
  De instelling van het professoraat en de eerste generatie hoogleraren. Over de inhoud en de functie van het academisch onderwijs in de Nederlandse letterkunde in de eerste helft der negen tiende eeuw. Blz. 225-234.
  (Helder overzicht van de ontwikkeling van het vak Nederlands aan de universiteiten in de negentiende eeuw vanaf het optreden van Siegenbeek. Op de premissen van Siegenbeek (retorica en vaderlandsliefde) werd door anderen voortgebouwd. Een en ander kwam ook in schoolboeken terecht. Positief gewaardeerd wordt nu de nadruk op belezenheid, enthousiasme en creativiteit. Negatief: het taboe op de middeleeuwen en de lage waardering voor de achtttiende eeuw, de zwakke bronnenstudie en de ondermaatse kennis van hulpwetenschappen.)
• Rudolf Geel.
  Het taalgevoel moet geuren als een roos. Literatuuronderwijs vanaf 1890 tot aan de jaren veertig. Blz. 235-242.
  (Over het letterkunde-onderwijs aan middelbare scholen in de periode 1890-1940. In 1893 publiceerde Gerrit Kalff, toen nog leraar aan een Amsterdams gymnasium, Het onderwijs in de moedertaal, waarmee hij poogt orde in de willekeur te scheppen. In feite is er sprake van canonisering van bepaalde teksten waarvan 'een man van eenige beschaving dient [...] te hebben gehoord', zoals de Reinaert, fragmenten uit Bijns, Marnix, Vondel, Hooft, Bredero, Satring, Bilderdijk enz. Tekstbehandeling stond dus centraal. Dit wordt door J.H. van den Bosch met zijn Nieuwe Richting of Nieuwe Moedertaalbeweging, geënt als die is op het gedachtengoed van de Tachtigers, omgebogen in individueel-esthetische richting. Het schoolhandboek van J. Leest uit 1932 poogt esthetiek en literatuurgeschiedenis te verzoenen. Met erotiek heeft hij moeite. Dat mag wel, zolang er maar enige 'levensernst' uit spreekt.)
• J.D.F. van Halsema.
  'Voelers' en 'weters'. Albert Verwey en de literatuurgeschiedschrijving van Jonckbloet en Kalff. Blz. 243-257.
  (Over de literatuurgeschiedschrijving aan het eind van de 19de eeuw, met name over de tegen stelling tussen naar objectiviteit strevende wetenschappelijke geschiedschrijving, waarvan Jonckbloet, Te Winkel en Kalff vertegenwoordigers waren, en een geschiedschrijving die meer op invoelen berust en die tendeert naar het ahistorische. Van die laatste stroming is Verwey een vertegenwoordiger, maar Halsema laat zien dat Verwey vooral beducht was voor een literatuur geschiedschrijving waar alle leven uit verdwenen was. Nadat het materiaal was verzameld, moest de literatuurhistoricus met behulp van zijn invoelingsvermogen proberen tot verderreiken de inzichten komen dan waar de objectief wetenschappelijke historicus was gestopt. Het artikel bevat interessante nieuwe gegevens over de relatie Kalff-Verwey, ontleend aan het Verwey- archief.)
• Gerard de Vriend.
  Spebederf in de arena. Blz. 258-264.
  (Over de ontwikkelingen in het letterkunde-onderwijs aan middelbare scholen na 1945. De spanning tussen individuele ontplooiing van de leerling en de eindexameneisen bepaalt in grote mate het beeld dat De Vriend geeft. Met het oog op de jongste ontwikkeling, namelijk de studiehuis-opzet, vraagt hij zich terecht af waarom de doelstelling niet is geworden: het aankwe ken van een kritische instelling, in plaats van het bestuderen van de wereldliteratuur in steeds minder tijd.)
• E.K. Grootes.
  Een uitdijend heelal. De ontwikkeling van het universitaire onderwijs in de Nederlandse letterkun de sedert 1945. Blz. 265-273.
  (Grootes geeft weliwaar slechts een schets van de ontwikkeling en leunt op gegevens over de Amsterdamse situatie, maar zijn tragikomische ondertoon (vooral wanneer hij in verwondering terugblikt op eigen ervaringen) maakt veel goed. Een en ander is voor mij zeer herkenbaar, alleen had ik gaarne een uitweiding gezien over de schuldvraag. De ongunstige ontwikkeling wordt mij te zeer als onontkoombaar natuurverschijnsel gepresenteerd. Ik vermag namelijk niet in te zien waarom de politieke waan van de dag en met name het Departement van Onderwijs in dezen buiten schot blijven.)
• W.P. Gerritsen.
  Op de drempel van de derde eeuw. Blz. 275-282.
  (De slotbeschouwing van Gerritsen naar aanleiding van de zes artikelen het letterkunde-onder wijs aan universiteiten en middelbare scholen sinds de negentiende eeuw, stemt evenmin tot optimisme. Visuele en auditieve ervaringen zijn bij de jeugd volop in trek, maar 'lezen' is voor diezelfde jeugd een bezigheid die te veel inspanning vereist en daarom te weinig rendement oplevert. Gerritsen besluit derhalve met een kleine hymne op de waarde van literatuur, terwijl ik daarentegen een nieuwe strategie zou verwachten die juist inspeelt op de visuele en auditieve kanten van literatuur.)
• Grensverkeer:
  Frans Ruiter.
  Geassimileerde intellectuelen. Blz. 279-282.
  (Over A Philosophy of Mass Art (Oxford, 1998) van Noel Carroll, een Britse filosoof die daar mee een mooie studie over massacultuur heeft geschreven. De massakunst is laagdrempelig, vereist geen voorkennis en doet een beroep op universele emoties. Een directe relatie tussen die kunst en moraal valt er niet te leggen. Zij is eerder een hulpmiddel om aanwezige kennis en emoties te mobiliseren, te verdiepen en toe te passen.)
• Simone Veld.
  Twee hemelse vrouwenloven. Analyse van een metafoor. Blz. 283-294.
  (Over een sonnet in Den Nederduytschen Helicon (1610) en een gedicht in de Nederduytsche poemata (1635) waarin de vrouw wordt geprezen onder gebruikmaking van kosmische metaforen (de relatie zon-maan). Als mogelijke bron van het tweede vrouwenlof signaleert de auteur een embleem uit de Emblemas morales (1610) van Sebastián de Covarrubias. In de Nederlandse literatuur zijn tot nu toe geen 'mannenloven' gevonden, geschreven vanuit een vrouwelijk perspectief door vrouwen. Wie vindt er een?)
• Boekbesprekingen:
  • <Door: M.G. Kemperink, op blz. 295-297:> Jan-Willem van der Weij. Beweging en bewogenheid. Het proza gedicht in de Nederlandse literatuur aan het einde van de negentiende eeuw. Amsterdam 1997.
  • <Door: G.J. Johannes, op blz. 297-299:> R. Aerts. De letterheren. Liberale cultuur in de negentiende eeuw: het tijdschrift De Gids. Amsterdam 1997.
  • <Door: Hans-Hugo Steinhoff, op blz. 299-300:> Lanceloet. De Middelnederlandse vertaling van de 'Lancelot en prose' overgeleverd in de 'Lancelotcompilatie'. Pars 1 (vs. 1-5530, voorafgegaan door de verzen van het Brusselse fragment). Uitg. door B. Besamusca en A. Postma. Hilversum 1997.
  • <Door: Fabian R.W. Stolk, op blz. 301-302:> B. Vervaeck. Lijf en letter; over 'Het godgeklaagde feest' van Willem Brakman. Kaatsheuvel 1997.
• Periodiek:
  • <Door: Nelleke Moser en Bertram Mourits, op blz. 303-306:> Overzicht van bijdragen in 20 letterkundige, literaire, algemeen-culturele, binnen- en buitenlandse tijdschriften.
• Mededelingen: Blz. 307-30.

Jaargang 3, nummer 2, mei 1998

• M.G. Kemperink.
  "Excelsior" is het devies van de natuur. Darwinisme in de Nederlandse roman (1860-1885). Blz. 97-126.
  (Over de sporen die het darwinisme (= determinisme en evolutieleer) van 1860 tot 1910 heeft nagelaten in Nederlands - geen Vlaams - verhalend proza. Het is niet duidelijk op grond waarvan Kemperink de hier gebruikte teksten heeft geselecteerd. Mogelijk zijn slechts die werken gekozen die uitdrukkelijk aan de discussie rond het darwinisme refereren. Meestal is in de desbetreffende romans en verhalen sprake van een z.g. optimistisch darwinisme (d.w.z. de hele ontwikkeling is ten goede). Een uitzondering vormt de pessimistische interpretatie van het darwinisme door Marcelleus Emants.)
• Frank de Glas.
  Investeringen van literaire uitgeverijen in jong talent en de opbrengst daarvan. Een onderzoek naar de generatie literaire prozadebutanten uit de jaren 1961-1965. Blz. 127-150.
  (Over uitgeverij-onderzoek. Wat hebben de 87 Nederlandse en Vlaamse literaire prozadebuten voor de onderzochte uitgeverijen opgeleverd? Bevat nuttige overzichten in tabellen. Het blijkt een zeer complexe materie te zijn, die dan ook met de nodige voorzichtigheid door De Glas wordt benaderd.)
• Hans van Deel.
  Kennis is macht. Over Samson of heilige wraeck van Vondel. Blz. 151-178.
  (Reactie op de opvattingen van W.A.P. Smit en K. Langvik-Johannesen vanuit een moraal-theologisch kader met behulp van Vondel Bespiegelingen van Godt en godtsdienst (1612). Twijfelt eraan of het stuk wel exclusief kan worden teruggevoerd op de aristotelische peripeteia zoals Smit dat wilde. Gebruik makend van Daly's begrip poetic emblem laat Van Deel onder meer zien dat een bepaalde emblematische duiding, aan de hand van noties als verblinding en blindheid versus licht en kennis, zinvol is.)
• Stand van zaken:
  Klaus Beekman.
  De literaire avantgarde bij benadering. Blz. 179-187.
  (Analyse van studies die zijn gewijd aan de literaire avantgarde uit het interbellum. Een trend die Beekman opvalt bij de academische literatuurbeschouwing, is de reconstructie van avantgardistische poetica's. Deze trend is volgens hem nog lang niet afgelopen.)
• Grensverkeer:
  Paul Wackers.
  Herfsttij met plaatjes: een eye opener. Blz. 188-191.
  (Over de geïllustreerde eenentwintigste druk van Herfsttij der middeleeuwen bezorgd door A. Van der Lem. Is een openbaring, volgens Wackers. De uitgave bevat een verbeterde tekst op grond van de tekstgeschiedenis en 300 afbeeldingen: een veelvoud van het aantal illustraties uit de vorige drukken. Die afbeeldingen zijn van hoge kwaliteit en sluiten nauw aan bij Huizinga's tekst.)
• Boekbesprekingen:
  • <Door: Maaike Meijer:> Riet Paasman. Levens in letters. Autobiografieën van Nederlandse schrijfsters. Amsterdam 1996. Dissertatie. Blz. 192-194.
  • <Door: Diederik Grit:> Ingrid Wikén Bonde. Was hat uns dieser Gast wohl zu erzählen? oder Die Jagd nach dem Nobelpreis: zur Rezeption niederländischer Literatur in Schweden. Almqvist & Wiksell. Stockholm 1997. Dissertatie Stockholm. Blz. 195-196.
  • <Door: Simone Veld:> Karel Porteman. Emblematic Exhibitions at the Brussels Jesuit College (1630-1685). A study of the Commemorative Manuscripts (Royal Library, Brussels). Brepols. Turnhout 1996. Blz. 196-198.
  • <Door: Jos A.A.M. Biemans:> Jozef Janssens & Martine Meuwese. Jacob van Maerlant. Spiegel Historiael. De miniaturen uit het handschrift Den Haag, Koninklijke Bibliotheek, KA XX. [Davidsfonds/Clauwaert. Leuven 1997]. Blz. 198-202.
  • <Door: Lotte Jensen:> Wim Klever. Mannen rond Spinoza (1650-1700). Presentatie van een emaniciperende generatie. Uitgeverij Verloren. Hilversum 1997. Blz. 202-203.
  • <Door: Marco Goud:> Wim Hilberdink. Met het intellect van het gevoel. Het vergeten schrijverschap van Frans Mijnssen. Dutch Publishers. Sittard 1997. Blz. 203-205.
  • <Door: Gert-Jan Johannes:> O. Praamstra (red.). Conrad Busken Huet. Een vastgeraakte lokomotief. Een portret in brieven. L.J. Veen. Amsterdam/Antwerpen 1997. Blz. 205-206.
• Periodiek:
  • <Door: Nelleke Moser en Thomas Vaessens:> Overzicht van bijdragen in 24 letterkundige, literaire, algemeen-culturele, binnen- en buitenlandse tijdschriften. Blz. 206-212.

Jaargang 3, nummer 1, februari 1998

• Klaus Beekman.
  Klankimitaties van avantgardisten. Of: De inzet van poëticale kaders bij het toekennen van functies en betekenissen aan fonetische poëzie'. Blz. 1-14.
  (Beekman behandelt het genre klankpoëzie en gaat hierbij na hoe critici hebben gereageerd op klankgedichten als 'Oote' van Hanlo en 'Tellby toech tarra' van Lucebert. In tegenstelling tot het vrolijke en lichtvoetige van het genre is Beekmans artikel van een betreurenswaardige dorheid en zwaarwichtigheid. De uitvoerige bibliografie achterin is waardevol.)
• Marianne Vogel.
  Betrokkenheid en beeldvorming in het literaire circuit. Blz. 15-30.
  (Wanneer auteurs geen succes hebben bij critici kan de kunne (niet te verwarren met de kundigheid) een rol spelen, is de stelling van Vogel. Onderzocht wordt de periode 1945-1960 en dan met name de publicaties in literaire tijdschriften. Dit wordt gevolgd door getel en gereken waaruit blijkt dat de bijdrage van vrouwen minimaal is, vooral aan literaire tijdschriften. De oorzaak hiervan zou zijn dat mannen het hart van het literaire circuit voor zichzelf opeisten, dat ze niet van zins waren vrouwen als concurrenten tot het circuit toe te laten en ook dat vrouwen met deze traditionele situatie genoegen namen, omdat ze anders belachelijk zouden worden gemaakt. Terecht volgt een pleidooi om deze beeldvorming in de literatuurgeschiedschrijving niet klakkeloos over te nemen en vooral het 'gender'-perspectief toe te passen.)
• Annick Cuynen.
  Echo's van een geconstrueerde verdringing. De constructie in Simon Vestdijks roman 'Het genadeschot'. Blz. 31-41.
  (Bespreking van Vestdijks roman aan de hand van de reconstructieprincipes zoals Vestdijk die zelf neerlegde in zijn essay 'Over de compositie van de roman'. Reconstructie wordt door Vestdijk gedefinieerd als: "de technische ingrepen die nodig zijn om het geselecteerde materiaal te ordenen". Cuynen gaat in debat met Henrard en Bekkering/Verhoeve en wijst de idee af dat deze roman met een synthese eindigt. Er bestaat wel de mogelijkheid dat dit het geval is, maar zekerheid is er niet.)
• Jaap Grave.
  "Ich habe leider mit Holland rechtes Pech gehabt." Otto Hauser en de Nederlandstalige literatuur. Blz. 42-57.
  (Over de Weense vertaler, letterkundige en prozaïst Otto Hauser (1876-1944), een groot propagandist ten voordele van de Nederlandse letterkunde in het Duitstalige gebied, maar tevens een man die van meet af aan in antropologisch-racistisch vaarwater heeft gelaveerd. Zijn opvattingen zijn merkwaardig, maar nooit oninteressant. Zo stelde hij dat het de prae-rafaëllieten zijn geweest die onze Tachtigers een gevoel voor stijl hadden gegeven dat daarvóór in de (moderne) Nederlandse letterkunde afwezig was. Kloos was Hausers favoriete dichter, de Nederlandse Rossetti zelfs, maar de meeste aandacht in Grave's bijdrage gaat uit naar Hausers betrekkingen met Van Eeden. Een andere opmerkelijke opvatting van Hauser: Germanendom en protestantisme garanderen een hogere cultuur. Dat belette hem evenwel niet om de poëzie van Hélène Swarth te bejubelen en hij had zelfs een grote waardering voor haar Franse scholing. Een fascinerend en baanbrekend artikel, een verademing!)
• Mikel M. Kors.
  Ruusbroec als compilator. Het Leven van Jezus als bron voor Vanden XII beghinen. Blz. 58-74.
  (Over de invloed van 'Het Leven van Jezus', een evangeliënharmonie, op 'Vanden XII beghinen', Ruusbroecs laatste werk. Vooral de z.g. Stuttgartse redactie uit ca. 1280 is invloedrijk geweest.)
• Stand van zaken:
  Jaap Goedegebuure. Kinderziekten of atavismen? De renaissance van de Nederlandse schrijversbiografie. Blz. 75-83.
  (Over de huidige biografieën-hausse. Een standaardmodel is niet ontwikkeld: eclecticisme en methodenpluralisme blijven het beeld bepalen.)
• Grensverkeer:
  • Marijke Meijer Drees. Focquenbroch en de blues. Blz. 84-87.
    (Presentatie van de Engelstalige bloemlezing die de Amerikaanse hoogleraar E.M. Beelman heeft gemaakt van het werk van Focquenbroch. Beekman heeft grote waardering voor dit werk en gaat waardeoordelen niet uit de weg. Een inspirerende uitgave, volgens recensent Marijke Meijer Drees.)
• Boekbesprekingen:
  • <Door: Nelleke Moser:> B.A.M. Ramakers. Spelen en figuren. Toneelkunst en processiecultuur in Oudenaarde tussen Middeleeuwen en Moderne Tijd. Amsterdam University Press. Amsterdam, 1996.
  • <Door: Annemarie Kets-Vree:> E. Du Perron. Het land van herkomst. Geannoteerde uitgave, verzorgd door F. Bulhof en G.J. Dorleijn. Amsterdam, [1996].
• Periodiek:
  • <Door: Nelleke Moser en Thomas Vaessens:> Overzicht van bijdragen in 15 letterkundige, literaire, algemeen-culturele, binnen- en buitenlandse tijdschriften.
• Mededeling:
  • <Door: Eep Francken:> Gingko Bilboa; vertalingen voor Pim Lukkenaar.

Jaargang 2, nummer 4, november 1997

• Jan Konst.
  'Het goet of quaet te kiezen', De rol van de vrije wil in Vondels Lucifer, Adam in ballingschap en Noach. Blz. 319-337.
  (Konst laat aan de hand van drie toneelstukken zien dat Vondel een traditioneel rooms-katholieke visie op de 'vrije wil' aanhoudt. Onderzoekers als Te Winkel, Stuiveling, Kazemier en King maakten gebruik van de predestinatieleer bij hun interpretatie van de Lucifer. Ze zagen dan ook zwakheden in Vondels stuk waar die niet waren. Andere vakgenoten zijn daartegen toen in het geweer gekomen. Nieuw bij Konst is dat hij twee andere stukken van Vondel bij zijn interpretatie betrekt. Mijn indruk is dat verkeerde interpretaties ten gevolge van protestantisering bij onze auteurs van handboeken en andere vakwetenschappelijke bijdragen tot nu toe niet de aandacht hebben gekregen die ze verdienen.)
• Jan Oosterholt.
  De smaak voor het 'reële', Opvattingen over de nationale smaak in een aantal poëticale verhandelingen uit de laatste decennia van de achttiende eeuw. Blz. 338-349.
  (Oosterholt vraagt zich af of de opvattingen die Nederlandse kunstbeschouwers in 1750-1800 erop nahielden omtrent het 'realisme' in de vaderlandse schilderkunstige traditie een tegenhanger hadden in poëticale verhandelingen uit dezelfde periode. De enige pendant blijkt te vinden zijn bij Rhijnvis Feith, die de vaderlandse smaak voor het 'reële' wist te integreren in zijn sentimentele poëtica.)
• Marco Goud.
  'Ik had het druk met Weensche vrienden', Over P.C. Boutens' 'Doodenmasker voor Hugo van Hofmannsthal'. Blz. 350-364.
  (Over Boutens' hommage aan de grote Oostenrijkse auteur, die hij ter gelegenheid van een P.E.N.-congres in 1929 te Wenen had ontmoet. Boutens was zeer onder de indruk van Hofmannthals persoonlijkheid en bezat ook een aantal werken van hem. Een kleine maand na deze eerste en enige ontmoeting zou Hofmannsthal overlijden. Goud geeft een interpretatie van het gelegenheidsgedicht dat Boutens naar aanleiding van dit overlijden schreef en houdt een pleidooi voor meer interpretaties in het licht van een cultuur- en literatuurhistorische context, speciaal met betrekking tot Boutens' oeuvre.)
• Doris Edel.
  De Ierse achtergronden van de Reis van Sint Brandaan. Blz. 365-373.
  (Recensie-artikel over de studie van Clara Strijbosch, getiteld: De bronnen van "De reis van Sint Brandaan. Hilversum, 1995. Omdat Strijbosch in haar studie zoveel gewicht toekent aan de Ierse achtergrond, en ze zich dus op keltologisch terrein begeeft, meent Edel "dat de keltoloog ertoe stelling dient te nemen". Dit laatste gebeurt, wat Edel betreft, op tamelijk onaangename toon. De kritiek komt erop neer dat Strijbosch, ondanks haar oog voor de orale dimensie, zich onvoldoende heeft losgemaakt van de op een Urtext gerichte tekstkritiek. Strijbosch krijgt tenslotte nog het welgemeende advies om vooral de tijd te nemen om zich als mediëviste in de keltistiek in te werken, tenminste "als zij van plan is het onderzoek naar de Ierse achtergronden van Middelnederlandse en continentale werken voort te zetten". Ai, de lezer begint te voelen dat deze recensie daartoe allerminst een stimulans kan zijn.)
• Grensverkeer:
  G.J. Dorleijn.
  Tegen trends. Blz. 374-377.
  (Observaties naar aanleiding van de lectuur van Stephen Jay Gould: Full House, The Spread of Excellence from Plato to Darwin. New York, 1996. Dorleijn las bij toeval het boek van de zoöloog (paleontoloog) en geoloog Gould. Het gaat over de neiging trends te zien waar die niet zijn, bijvoorbeeld omdat een verschijnsel geïsoleerd wordt beschouwd. Dit laatste is trouwens in de neerlandistieke studies over literatuur niet ongewoon. Helaas zijn de uitlatingen die Gould aan het verschijnsel Kunst (door hem teruggebracht tot klassieke muziek) wijdt, volgens Dorleijn dermate onbevredigend dat iemand anders dit maar moet overdoen.)
• Boekbesprekingen:
  • <Door: Hans Bertens:> Jack van der Weide. Detective en anti-detective: narratologie, psychoanalyse, postmodernisme. Vantilt. Nijmegen, 1996.
  • <Door: Hans Anten:> Michel van Nieuwstadt. De verschrikkingen van het denken. Over Menno ter Braak. Historische Uitgeverij. Groningen, 1997.
  • <Door: Dieuwke van der Poel:> Saskia Raue. Een nauwsluitend keurs, Aard en betekenis van Den triumphe ende 't palleersel van den vrouwen (1514). Uitgave in eigen beheer. IJsselstein, 1996.
  • <Door: Jan Konst:> W. Abrahamse. Het toneel van Theodore Rodenburgh (1574-1644). AD&L. Amsterdam, 1997.
  • <Door: Lotte Jensen:> A. Agnes Sneller. Met man en macht, Analyse en interpretatie van teksten van en over vrouwen in de vroegmoderne tijd. Kok Agora. Kampen, 1996.
  • <Door: Anneke C.G. Fleurkens:> Jacobus Reinier de Vroomen. Toneel op school, Een historisch en theoretisch onderzoek naar opvattingen over en gebruik van drama in educatie. Een wetenschappelijke proeve op het gebied van de Letteren. Universitair publikatiebureau KUN. Nijmegen, 1994.
  • <Door: Marijke Meijer Drees:> P.J. Buijnsters en L. Buijnsters-Smets. Bibliografie van Nederlandse school- en kinderboeken 1700-1800. Zwolle, 1997.
  • <Door: Erwin Mantingh:> Karel Porteman, Werner Verbeke, Frank Willaert (red.). Tegendraads genot, Opstellen over de kwaliteit van middeleeuwse teksten. Peeters. Leuven, 1996.
  • <Door: M.A. Schenkeveld-van der Dussen:> Willem van den Hull. Autobiografie (1778-1854). Ed. Raymonde Patmos. Hilversum, 1996. F.A. Hartsen. Nederlandsche toestanden; uit het leven van een lijder. Hilversum, 1996.
  • <Door: Lia van Gemert:> Een theatergeschiedenis der Nederlanden, Tien eeuwen drama en theater in Nederland en Vlaanderen. Hoofdred. R.L. Erenstein. AUP. Amsterdam, 1996.
  • <Door: Netty van Megen:> Op reis met de VOC, De openhartige dagboeken van de zusters Lammens en Swellengrebel. Ed. M.L. Barend- van Haeften, m.m.v. E.S. van Eck van Heslinga. Walburg Pers. Zutphen, 1996.
• Periodiek:
  • <Door: Nelleke Moser en Thomas Vaessens:> Overzicht van bijdragen in 29 letterkundige, literaire, algemeen-culturele, binnen- en buitenlandse tijdschriften.
• Mededelingen:
  • <Door: F.F.X. Smulders en J.M.J. Sicking:> Vanwege het Constantijn Huygens Instituut en de Cahiers Nederlandse letterkunde.

Jaargang 2, nummer 3, augustus 1997

• Maaike Meijer.
  'Inleiding'. Blz. 199-207.
  (Over de invalshoeken die worden gebruikt in de zes bijdragen over werk van vrouwelijke auteurs. Die invalshoeken zijn kennelijk willekeurig, want volgens Meijer hadden er nog meer aan de orde kunnen komen. Zij denkt hierbij aan "de relatie tussen gender en genre (sommige genres werden uitsluitend door mannen, andere meer door vrouwen beoefend, waardoor deze genres zelf ook symbolisch gegenderd raakten)". Ze denkt voorts "aan de intermannelijke sociale controle die heerst in de literaire kritiek, aan de samenhang tussen gender en poëtica, aan de overeenkomsten tussen processen van uitsluiting waar het gaat om homo/lesbische auteurs en zwarte auteurs". De lezer van dit aardige thema-nummer kan zich dus gelukkig prijzen dat de invalshoeken van deze geleerde niet werden uitverkoren.)
• Dieuwke van der Poel.
  Vrouwelijke auteurs in de Middelnederlandse letterkunde, Een verkenning. Blz. 208-227.
  (Chronologisch overzicht, voornamelijk gebaseerd op de bekende literatuurgeschiedenissen. Wel is recente secundaire literatuur hier en daar verwerkt, maar soms ook niet. Dat wreekt zich bijvoorbeeld in het geval van Roseane Coleners, bij wie wordt verwezen naar Van Duyse 1838. Daardoor mist Van der Poel andere vrouwelijke auteurs, onder wie een Erasmusvertaalster. Ook wordt de rol van vrouwen in het rederijkersmilieu niet geproblematiseerd.)
• M.A. Schenkeveld-van der Dussen.
  De canonieke versus de 'echte' Anna Roemersdochter Visscher. Blz. 228-241.
  (Nagegaan wordt of de behandeling van Anna Roemersdochter in de bekende literatuurgeschiedenissen "adequaat" is. Natuurlijk niet, denk ik dan, maar hetzelfde geldt ook voor vrijwel alle mannelijke auteurs. In elk geval problematiseert Schenkeveld de positie van Anna Roemersdochter in de Nederlandse literatuurgeschiedschrijving en dat is winst. Anna R. zou niet een moraliste in de trant van Cats zijn, maar Cats zelf was evenmin in de eerste plaats een moralist. Volgens Schenkeveld is Anna R. een geestige en vernieuwende auteur die "vraagtekens zet bij de (mannelijke) normen en pretenties van de poézie". Bij wat Schenkeveld prijst als een met vaart geschreven knap bruiloftsdicht voor Heinsius, vermeldt zij niet dat het een dichtende tijdgenoot was opgevallen dat Anna R. daarin ten onrechte dacht dat 'Helicon' een synoniem van 'Parnassus' was. Dit laatste, tevens een bepaalde vorm van amateurisme, leidt misschien tot een nog duidelijkere positiebepaling van de 'echte' Anna Roemersdochter.)
• Erica van Boven.
  Ver van de literatuur, Het schrijverschap van Ina Boudier-Bakker. Blz. 242-257.
  (Boudier-Bakker zocht "geen enkele aansluiting bij de literaire traditie en presenteerde zich bij herhaling als iemand die geheel op zichzelf stond en geen invloeden" onderging. Door zich te concentreren op de centrale rol van het moederschap in Boudier-Bakkers romans, komt Van Boven tot de vaststelling dat haar romans bewust zijn geconstrueerd, vanuit een vaste intentie. Ina Boudier-Bakker zou de burgerlijke ideologie steunen, die voorschrijft dat de vrouw uitsluitend tot haar recht komt in het van de buitenwereld afgeschermde privé-domein en de onveranderlijke natuur.)
• Lia van Gemert en Ans J. Veltman-van den Bos.
  Schrijfsters in de literaire kritiek tussen 1770 en 1850. Blz. 258-270.
  (In enkele Nederlandse tijdschriften tussen ca. 1770 en 1850 werd gereageerd op vrouwenliteratuur. Typerend voor die reacties was dat er een apart waardensysteem bestond voor de beoordeling van vrouwengeschriften: vrouwen kunnen immers zonder mannelijke leiding geen zelfstandige keuze maken en ze hebben ook geen kaas gegeten van literaire esthetiek. De blinde dichteres Petronella Moens daarentegen ontsnapte min of meer aan dit soort beoordeling, juist vanwege haar fysieke handicap. Voorts verwierf ze zich de nodige sympathie bij de recensenten omdat ze Verlichtingsdenkbeelden voor een groot publiek probeerde toegankelijk te maken.)
• Mieke B. Smits-Veldt.
  Maria van Reigersberch, De canonisering van een vaderlandse echtgenote. Blz. 271-291.
  (Hierin wordt de ontwikkeling geschetst van het beeld dat eeuwenlang in de literatuur van Maria van Reigersberch werd geschetst. Het 17e-eeuwse beeld van de moedige echtgenote verandert in de 18e eeuw in dat van de verdediger der Vaderlandse vrijheid, in de 19e eeuw in dat van de dienstbare echtgenote en moeder. Naar mijn smaak getuigt de roman Vaderland in de verte van Annie Romein-Verschoor, die in het overzicht van Mieke Smits het eindpunt vormt, van het grootste inlevingsvermogen: Maria als tragische vrouw in relatie tot haar echtgenoot en kinderen. Dit sluit merkwaardig genoeg het beste aan bij een vergelijking die Vondel maakt: "Gelijck Marye neffens 't kruis, Vw bruigom [...] trooste hele jaren". Smits ziet daaraan voorbij, maar het lijkt me dat dit beeld van Maria van Reigersberch, eerder in de rol van moeder van het al te veeleisende wonderkind Hugo de Groot dan als echtgenote, nog het dichtst bij de werkelijkheid komt.)
• Jozien Moerbeek.
  Stiefdochters van de literatuur? De vrouwelijke auteur in de Nederlandse en Vlaamse schoolcanon. Blz. 292-304.
  (Onderzoek naar de aandacht die vrouwelijke auteurs binnen het literatuuronderwijs krijgen. Ze krijgen namelijk aanzienlijk minder aandacht dan hun mannelijke collega's. Pleidooi om deze situatie te veranderen door onder meer het aanbod van het onderwijsmateriaal te wijzigen.)
• Stand van zaken:
  • Erica van Boven.
    I. Vrouwenstudies in de Nederlandse letterkunde. Blz. 305-309.
    (Overzicht van de ontwikkelingen op het gebied van vrouwenstudies gedurende de laatste decennia. 'Gender-studie', waarbij de processen worden bestudeerd die betekenis geven aan sekseverschillen, vormt het voorlopige eindpunt.)
  • M.A. Schenkeveld-van der Dussen.
    II. Vrouwenliteratuur 1550-1850.
    (De oogst op het gebied van de vroeg-moderne letterkunde vanuit een gender-perspectief is betrekkelijk mager, maar daar komt geleidelijk verandering in doordat het aantal vrouwelijke universitaire docenten groter is dan vroeger. Onderzoekers uit Utrecht, Leuven en Nijmegen en wat 'losse' medewerkers zijn al een paar jaar bezig met het samenstellen van een grote bloemlezing van zo'n 150 vrouwelijke auteurs uit de jaren 1550-1850. De bloemlezing wordt voorzien van een inleiding en commentaar.)
• Grensverkeer:
  • Paul Wackers.
    Een steuntje in de rug: Jill Mann's Geoffrey Chaucer. Blz. 314-316.
    (Over Jill Mann's studie van Chaucers werk, die Chaucers ideeën over en de benaderingen van vrouwen in zijn werk bestudeert. Verbindingen met de maatschappelijke structuur worden hierin niet gelegd, omdat literatuur als verbeelding van de werkelijkheid door haar eigen aard een kritisch en een idealistisch aspect bevat. Van beide aspecten wordt door Mann het karakter onderzocht. Wackers heeft grote bewondering voor haar aanpak).
• Boekbesprekingen:
  • <Door: Annelies de Jeu:> Marlies Hoff. Johanna Cornelia Ziesemis-Wattier (1762-1827). 'De grootste actrice van Europa'. Astrea. Leiden, 1996.

Jaargang 2, nummer 2, mei 1997

• R. van Stipriaan.
  Historische distantie in de Spaanschen Brabander. Blz. 103-127.
  (De interpretatie van de z.g. historische realia in Bredero's stuk wordt opnieuw geproblematiseerd. Het werk van Pontanus (1614) is daarbij een grote hulp. Van Stipriaan weet geloofwaardig te maken dat het stuk zich afspeelt in het 'Spaansgezinde Amsterdam ten tijde van de Opstand'. Dit getuigt van een ruim en wat vlottend chronologisch besef' bij Bredero. Artikel bevat mooie vondsten).
• Tineke Jacobi.
  Het schandaal Bakhuizen van den Brink. Over de breuk in de redactie van De Gids in 1843. Blz. 128-142.
  (Het conflict binnen De Gids-redactie zou zijn gegaan om een recensie, geschreven door Van Vloten. Die recensie vormde de aanleiding voor een theologisch verschil tussen Bakhuizen en Potgieter. Dat is de traditionele visie. Tineke Jacobi weet evenwel duidelijk te maken dat de breuk in de redactie begon met een geschil om het privé-leven van Bakhuizen.)
• G.R.W. Dibbets.
  Brandtbrieven bij een trouwpartij. Iets over gender en genre aan het einde van de zeventiende eeuw. Blz. 143-155.
  (Dibbets bereidt een uitgave voor van de correspondentie van de gereformeerde predikant Joannes Vollenhove. Een brief aan Vollenhove van Joannes Brandt, met enkele regels van Geeraerdt Brandt, de vader van de laatste, wordt door Dibbets nader besproken met het oog op 'gender' en 'genre'-kwesties. In de brief verstrekken de Branden namelijk informatie over de toekomstige bruid van Joannes Brandt, zodat Vollenhove stof heeft voor een epithalamium.)
• Margaretha H. Schenkeveld.
  'Aan den boschvijver'. Aspecten van H. Roland Holst, Tusschen tijd en eeuwigheid. Blz. 156-157.
  (Enigszins gewijzigde tekst van toespraak, gehouden op 28 oktober 1996 te Amsterdam ter gelegenheid van de presentatie van Elsbeths Etty's biografie.)
• Stand van zaken:
  • Jaap Goedegebuure en Odile Heynders. De voortgang van het twintigste-eeuwse poetica-onderzoek. Blz. 162-163.
    (De auteurs gaan in op de dissertatie van Anten over de poetica van Bordewijk en op de dissertatie van Peperkamp over de poetica van Vroman.)
• Grensverkeer:
  • W.P. Gerritsen. Brandaan polyglot. Blz. 168-172. (Over de Zuid-Afrikaanse Brandaan-vertaling van G.J. de Klerk en de Italiaanse van Marie-Louise Rotsaert. Gerritsen geeft wat tekstvoorbeelden, bespreekt die kritisch en betrekt er ook Schutte's bespreking van de Brandaan-sonnetten van de hand van D.J. Opperman bij. Erg leuke lectuur.)
• Boekbesprekingen:
  • <Door: Anne Marie Musschoot:> Ton Anbeek. Het donkere hart. Romantische obsessies in de moderne Nederlandse literatuur. Amsterdam University Press, Amsterdam 1996.
  • <Door: Ton Harmsen:> R. van Stipriaan. Leugens en vermaak. Boccaccio's novellen in de kluchtcultuur van de Nederlandse renaissance. Amsterdam University Press, Amsterdam 1996.
  • <Door: P.B.M. Blaas:> Toos Streng. 'Realisme' in de kunst- en literatuurbeschouwing in Nederland tot 1875. Een begripshistorische studie. Amsterdam University Press, Amsterdam 1995.
  • <Door: Nelleke Moser:> Mireille Vinck-van Caekenberghe. Een onderzoek naar het leven, het werk en de literaire opvattingen van Cornelis van Ghistele (1510/1511-1573), rederijker en humanist. Gent, Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde, Gent 1996.
  • <Door: M.G. Kemperink:> Elisabeth Leijnse. Symbolisme en nieuwe mystiek in Nederland voor 1900. Een onderzoek naar de Nederlandse receptie van Maurice Maeterlinck. Met de uitgave van een handschrift van Lodewijk van Deyssel. Librairie DROZ S.A., Geneve 1995.
  • <Door: Nigel E. Palmer:> Paul Wackers e.a. (red.). Verraders en bruggenbouwers. Verkenningen naar de relatie tussen Latinitas en Middelnederlandse letterkunde. Prometheus. Amsterdam 1996.
  • <Door: S.D. Post:> Els Stronks. Stichten of schitteren. De poézie van zeventiende-eeuwse gereformeerde predikanten. Den Hertog, Houten 1996.
  • <Door: Hans Anten:> Lutgarde Nachtergaele. Apollo op vrijersvoeten. Een onderzoek naar de thematische coherentie in de 'Verzamelde verhalen van S. Vestdijk. Recueil de travaux d'histoire et de philologie. Louvain-la-Neuve 1996.
  • <Door: Fabian R.W. Stolk:> P. Sars. Adriaan van Dis; de zandkastelen van je jeugd. De school van de literatuur. Nijmegen-Leuven 1996.
  • <Door: Fabian R.W. Stolk:> J. Joosten. Tom Lanoye; de ontoereikendheid van het abstracte. De school van de literatuur. Nijmegen-Leuven 1996.
  • <Door: Marijke Meijer-Drees:> V.D. Roeper en G.D.J. Wildeman. Reizen op papier. Journalen en reisverslagen van Nederlandse ontdekkingsreizigers, kooplieden en avonturiers. Walburg Pers, Amsterdam 1996.
• Periodiek:
  • <Door: Nelleke Moser en Thomas Vaessens:> Overzicht van neerlandistische bijdragen in 21 letterkundige, literaire, algemeen-culturele, binnen- en buitenlandse tijdschriften.

Jaargang 2, nummer 1, februari 1997

• M.G. Kemperink.
  `De kuise plooien van haar witte gewaad', Metaforen in het fin-de-siecle-proza. Blz. 2-28.
  (Onderzoek naar een constante in het eindnegentiende-eeuws verhalend proza. De huidige indeling in stromingen zoals symbolisme, Jugendstil, sensitivisme, neoromantiek, etheticisme lijkt onvruchtbaar, omdat werk van een en dezelfde auteur nu eens tot de ene stroming, dan weer tot een andere wordt gerekend. Kemperink zoekt naar wat teksten uit de periode 1890- 1910 verbindt, in plaats van van naar wat hen scheidt. Richt zich op positieve en negatieve connotaties van bepaalde metaforen en heeft daarvoor een nuttig schema ontworpen (p. 7). Bij toetsing aan het gebruik van metaforen uit de periode 1865-1880 blijkt dat de metaforen die uitgaan van de tegenstelling zinnelijk-rein in de periode 1890-1910 dominant zijn.)
• Arie Jan Gelderblom.
  Schrijvende leidsvrouw en kindervriendin: Anna Barbara van Meerten-Schilperoort (1778-1853). Blz. 29-44.
  (Onderzoek naar leven en werk van een productieve, voornamelijk didactische auteur, die vanuit een vrome, christelijke achtergrond voor vrouwen en kinderen schreef. Haar aantrekkelijkste roman is `Emilia van Rozenheim' Zij richtte ook een soort voorloper van de Libelle op, het vrouwentijdschrift Penelope (1821-1835), waarin huisvlijt een grote rol speelt. De vrouw die wilde leren hoe ze voor eigen genoegen en dat van haar echtgenoot kunstbloemen, tasjes, breitobbetjes, schilderijtjes van fijngeknipt haar, speldenkussens enz. moest vervaardigen, kon bij dat tijdschrift terecht. Anna Barbara van Meerten-Schiperoort moet een wat merkwaardig mens zijn geweest. Zij was zo verzot op de gezonde buitenlucht van Gouda, dat ze haar lunch steevast in de tuin gebruikte. Voor het laatst in februari 1853, waarop ze overleed aan een koutje, dat zich had ontwikkeld tot een borstvliesontsteking. Haar werk, dat uit de familienalatenschap stamt, bevindt zich in de Librije van Gouda, thans een onderdeel van het Streekarchief Hollands Midden. Het artikel is toepasselijk geillustreerd.)
• R. van Stipriaan.
  De Spaanschen Brabander, een kluchtig spel. Blz. 45-66.
  (Aantrekkelijk betoog waarin Van Stipriaan laat zien dat de Spaanschen Brabander eerder als een klucht dan als een blijspel dient te worden beschouwd. Jeronimo vertoont alle trekken van een kluchtfiguur. De spreekwoordelijke Hollandse `botheid' komt in Jeronimo's ogen neer op `gebrek aan onderscheidingsvermogen', zeg maar: kortzichtigheid of domheid. Waar ik het niet mee eens ben, is Van Stipriaans gelijkstelling van satire aan moralisme (p. 59). Deze gelijkstelling gaat weliswaar op voor de Juvenalische satire, maar niet voor de Horatiaanse (waartoe de Spaanschen Brabander eerder behoort). Voorts lijkt Van Stipriaan zich niet bewust te zijn van de beperkingen van een louter literatuurwetenschappelijke benadering. Wie er daarentegen van uitgaat dat Bredero een schrijvende schilder is, komt snel tot het inzicht dat zijn Spaanschen Brabander aansluit bij geschilderde herbergtaferelen, bordeeltjes en boerenscenes. Van Stipriaans benadering maakt dat volgens mij onvoldoende zichtbaar.)
• W.P. Gerritsen.
  De burggravin van Vergi uit het slijk gehaald, Literair- historische vragen bij twee middeleeuwse insignes. Blz. 67-74.
  (Artikel naar aanleiding van archeologische vondsten (lood-tinnen insignes uit de periode 1375-1425) in Dordrecht en Nieuwlande (Zeeland). De Nijmeegse kunsthistoricus Koldeweij meent dat die insignes de voyeur-scene uit de Middelnederlandse versnovelle `Die borchgravinne van Vergi' weergeven. Gerritsen gaat hiermee akkoord en besluit dat deze Vergi-insignes (die bij zijn artikel zijn afgebeeld) een hoogst curieus getuigenis vormen van de relatie tussen literatuur en beeldende kunst in de Middeleeuwen.)
• Stand van zaken: Bertram Mourits en Thomas Vaessens. This game is shareware, Internet en de letterkundige neerlandistiek. Blz. 75-84.
  (Over Internet als encyclopedie, als verzameling elektronische teksten, tijdschriften en discussielijsten, en als bibliotheek.)
• Grensverkeer: Marita Mathijsen. Een frisse geitewollen sok: Rudolf Schenda's Volk ohne Buch. Blz. 85-87.
  (Observaties na herlezing van Schenda's boek uit 1970. Volgens Mathijsen is het boek nog steeds inspirerend en heeft het zijn essayistische kracht behouden.)
• Boekbesprekingen:
  • <Door: M.A. Schenkeveld-van der Dussen:> Jan Fontijn. Trots verbrijzeld: het leven van Frederik van Eeden vanaf 1901. Querido. Amsterdam, 1996.
  • <Door: Jaap Goedegebuure:> Ena Jansen. Afstand en verbintenis, Elisabeth Eybers in Nederland. J.L. van Schaik. Pretoria, 1996.
  • <Door: Jaap de Gier:> A. Maljaars. Het Wilhelmus: auteurschap, datering en strekking. Een kritische toetsing en nieuwe interpretatie. Kampen, 1996. E. Hofman. Nieuw licht op het Wilhelmus en zijn dichters. Zoetermeer, 1996.
  • <Door: Els Stronks:> Bladeren in andermans hoofd. Over lezers en leescultuur. Red. T. Bijvoet, P. Koopman, L. Kuitert en G. Verhoeven. Sun. Nijmegen, 1996.
  • <Door: Ellen Grabowski:> O.S. Lankhorst en P.G. Hoftijzer. Drukkers, boekverkopers en lezers in Nederland tijdens de Republiek. Den Haag Sdu (Nederlandse cultuur in Europese context; 1), 1996. - Periodiek:
  • <Door: Nelleke Moser en Thomas Vaessens:> Overzicht van neerlandistische bijdragen in 19 letterkundige, literaire, algemeen-culturele, binnen- en buitenlandse tijdschriften.

Jaargang 1, nummer 4, november 1996

• P.J. Buijnsters.
  Schatgraven in Niemandsland. De herontdekking van het Nederlandse kinderboek uit de achttiende eeuw. Blz. 317-328.
  (Verzoek aan de neerlandistiek om aandacht voor het kinderboek. Aanleiding daartoe vormt de geboorte van de `Bibliografie van Nederlandse Schoool- en Kinderboeken 1700-1800', samengesteld door Buijnsters en zijn echtgenote. In deze bibliografie worden de titels van ongeveer 1700 Nederlandstalige publicaties opgenomen, veelal aan de hand van boeken in privé-bezit.)
• Hugo Brems.
  Het is niets meer, dan dit schilderij. Over de gedichtencyclus "Schilderij" van Rutger Kopland. Blz. 329-340.
• Gert de Jager.
  Het geheim van het sonnet. De Tachtigers en de aantrekkingskracht van een literaire vorm. Blz. 341-354.
• Soetje Oppenhuis de Jong.
  Agloval en de compilator. De geschiedenis van een verhaaldraad in de Lancelotcompilatie. Blz. 355-366.
• Wouter Abrahamse.
  `Gekabaste cierselen'. Bronnen van Theodore Rodenburgh'. Blz. 367-376.
• Henk Peters.
  Waarom Paulus de Boskabouter en Frits van Egters elkaar waarschijnlijk nog nooit hebben ontmoet. Over jeugdliteraire geschiedschrijving. Blz. 377-387.
• Stand van zaken:
  • A.M.A. van den Oever. Boon-onderzoek. Blz. 388-395.
• Boekbesprekingen:
  • <Door: Ute Langner> Gesine G"ossner. Frauen und Literatur in den Niederlanden: Feminismus, Literaturbetrieb, Literaturwissenschaft und literarische Produktion von Frauen vom Ende der sechziger bis zur Mitte der achtziger Jahre. Frankfurt/M. u.a., Peter Lang, 1994.
  • <Door: Fabian R.W. Stolk:> Gerald de Vriend. Literatuuronderwijs als voldongen feit; legitimeringen voor het leren lezen van literatuur op school. Amsterdam, 1996. Amsterdamse Historische Reeks 30. Diss. UvA.
  • <Door: Arie Jan Gelderblom:> Evert M. Wiskerke. De waardering voor de zeventiende-eeuwse literatuur tussen 1780 en 1830. Hilversum, Verloren, 1995. Diss. UvA.
  • <Door: M.A. Schenkeveld-van der Dussen:> Door enen engen hals; Nederlandse beschouwingen over vertalen 1550-1670. Verzameld en ingeleid door Theo Hermans. Stichting bibliographia Neerlandica. 's-Gravenhage, 1996.
  • <Door: Marita Mathijsen:> J.C. Bloem. Het onzegbare geheim. Verzamelde essays en kritieken 1911-1963. Bezorgd door H.T.M. van Vliet. Amsterdam, 1995. - Periodiek:
  • <Door: Nelleke Moser en Thomas Vaessens:> Overzicht van neerlandistische bijdragen in 19 letterkundige, literaire, algemeen-culturele, binnen- en buitenlandse tijdschriften.